یک رویداد، یک مورخ، سه روایت تحلیل انتقادی روایت های کسروی از قیام شیخ محمد خیابانی

Publish Year: 1398
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 546

This Paper With 21 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HPH-29-23_005

تاریخ نمایه سازی: 2 اردیبهشت 1399

Abstract:

قیام های پسامشروطه موضوع خوبی برای اظهارنظرها و روایت های متفاوت، متعارض و متقارب فعالان و ناظران سیاسی است. هریک از آنها از زاویه دید، ساخت ذهنی، ایدئولوژی، مصالح گروهی و ملی بدان نگریسته و قضاوت کرده اند. یکی از مهمترین فعالان عرصه روایت نگاری قیام خیابانی، سیداحمد کسروی است که از او، دو روایت تاریخ نگارانه و یک خاطره نگارانه باقی مانده است. این مقاله درصدد است با بهره گیری از رویکرد تحلیل انتقادی روایت مایکل تولان، به کالبد شکافی روایت های سه گانه کسروی و آبشخور فکری و سیاسی او از قیام خیابانی بپردازد. روایت نخست کسروی دارای دو سطح تحلیل است: سطح اول، تحلیل جامعه شناختی تاریخی است، او با مشروطه خواهی آذربایجانیان، آزادی خواهی آنان و فعالیت حزب دموکرات و زمینه های قیام ایشان رویکردی همدلانه دارد؛ سطحی دیگر، رویکرد روان شناسی فردی و انگیزه شناسانه است که تحلیلی بدبینانه و تقلیل گرایانه از خیابانی و قیام او ارائه می دهد. هرچند کسروی خود مدعی است که رویکرد تاریخی به واقعه دارد و از رویکرد سیاسی دور است؛ اما دو سطح نگرشی تحلیلی و روایی او نشان می دهد تحت تاثیر نگرش اندیشه های میهن دوستی است و نگران از دخالت بیگانگان. در زمان نگارش این متن(1302)کسروی مورخی نامدار نیست. اما در روایت دوم، که در تاریخ هجده ساله آذربایجان آمده، قیام را گام مهمی در فعالگری مثبت و مشروطه خواهانه خیابانی دانسته است. در روایت سوم که خاطره نگارانه صرف است، در دو روایت پیشین تجدید نظرکرده، در سطح انگیزه شناسانه فردی نیز در تمجید از خیابانی قلم زده است. تغییر مکانی یعنی مهاجرت کسروی از تبریز به تهران، گذر از وضعیت تاریخ نگارانه مبتدی به تاریخ نگاری حرفه ای، گذر از میهن دوستی به ملی گرایی معتدل، سپس به ملی گرایی تندروانه، فروکش کردن احساسات رقیبانه و... زمینه ها یی بود که کسروی را واداشت تا در سه مقطع زمانی سه روایت متفاوت ارائه دهد.

Authors

اسماعیل حسن زاده

دانشیار گروه تاریخ دانشگاه الزهرا

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • کتاب شناخت ...
  • آذری، علی (1329) قیام شیخ محمد خیابانی، تهران: بنگاه مطبوعاتی ...
  • تولان، مایکل (1386) روایت شناسی: درآمدی زبانشاختی انتقادی، ترجمه سیده ...
  • چلبی، مسعود (1381) بررسی تجربی نظام شخصیت در ایران، تهران: ...
  • حسن زاده، اسماعیل (1381) گفتمان هویت ملی در تاریخ نگاری ...
  • (1391) تحلیل انتقادی روایت های واقعه یورش غز به خراسان(548) ... [مقاله ژورنالی]
  • حسن زاده، اسماعیل (1394) چرخش گفتمانی و خوانش های قیام ...
  • خسروشاهی، سیدهادی (1390) نهضت آزادیستان، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. ...
  • کاظم زاده، حسین(1304) شرح حال و خدمات و اقدامات شیخ ...
  • کسروی، احمد (1323) زندگانی من(دوره نخست از کودکی تاسی سالگی) ...
  • (1357) تاریخ هجده ساله آذربایجان، جلد2، تهران: امیرکبیر. ...
  • (1376) قیام شیخ محمد خیابانی، ویرایش و مقدمه، محمدعلی همایون ...
  • مارتین، والاس (1389) نظریه های روایت، ترجمه محمد شهبا، تهران: ...
  • مستوفی، عبدالله (1377) شرح زندگانی من، جلد3، تهران: زوار. ...
  • مکی، حسین (1374) تاریخ بیست ساله ایران(جلد1: کودتای 1299)، تهران: ...
  • هدایت، مهدی قلی خان مخبرالسلطنه (1375) خاطرات و خطرات، تهران: ...
  • نمایش کامل مراجع