بررسی الگوی مصرف آبهای سطحی برای کشاورزی در آبخیزهای کشور
عنوان مقاله: بررسی الگوی مصرف آبهای سطحی برای کشاورزی در آبخیزهای کشور
شناسه ملی مقاله: R-1053893
منتشر شده در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در سال 1392
شناسه ملی مقاله: R-1053893
منتشر شده در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در سال 1392
مشخصات نویسندگان مقاله:
مجید حیدری زاده
شعبانعلی غلامی
رضاعلی دومهری
خلاصه مقاله:
مجید حیدری زاده
شعبانعلی غلامی
رضاعلی دومهری
آب از دیرباز مهمترین عامل توسعه در جهان بوده است. انسان ها در دوران اولیه زندگی نزدیک رودخانه ها و منابع آب تجمع می کردند و به فعالیت های کشاورزی می پرداختند. در نگرش جدید جهانی، آب کالایی اقتصادی- اجتماعی و به عنوان نیاز اولیه انسان محسوب می شود. هرچند آب یکی از منابع تجدید شونده به شمار میرود اما مقدار آن محدود است. با توجه به رشد جمعیت، گسترش صنعت و کشاورزی، بالا رفتن سطح بهداشت و رفاه عمومی، سرانه منابع تجدید شونده رو به کاهش یافته است. منابع آب سطحی حوزه بابلرودبا سطح 150کیلومتر مربع شامل رودخانه های جاری در حوزه که از فروردین ماه لغایت مرداد ماه از آن بهره برداری می گردد، 62 واحد آب بندان و سد شیاده می باشد. رودخانه ها حجمی برابر 224/75 میلیون مترمکعب آب را در فصل زراعی وارد دشت می نمایند. آب بندان ها حجمی برابر 10/4 میلیون مترمکعب آب را در خود ذخیره می نمایند و در سد شیاده 4/8 میلیون مترمکعب آب ذخیره می گردد. کل حجم آبی که از طریق منابع سطحی در فصل زراعی تامین می گردد 239/65 میلیون مترمکعب است. منابع آب زیرزمینی شامل35000 حلقه چاه عمیق و سطحی است که از این چاه ها 120 میلیون مترمکعب در فصل زراعی بهره برداری می گردد. به شرح فوق کل منابع آب سطحی و زیرزمینی دشت های حوزه بابلرود 359/65 میلیون مترمکعب می باشد. علاوه بر منابع یاد شده به لحاظ دو منظوره بودن شبکه آبیاری پیش بینی می گردد که حدود 15 درصد آب مصرفی اعم از سطحی و زیرزمینی مجددا به شبکه باز گردد حجم آب برگشتی 40/2 میلیون مترمکعب برآورد می گردد. بنابراین مدیریت مصرف آب دربخش کشاورزی به عنوان یکی از مهمترین سرفصل های مدیریت منابع آب بایستی مدنظرقرارگیرد.دراین تحقیق دو محصول،شامل برنج برابر 18562هکتارومرکبات برابر 2315 هکتارسطح رااشغال نموده وغالب سطح کشت این حوزه را بخود اختصاص داده، موردبررسی قرارگرفته اند. سطح باغات آبی 65 درصد و شالیزار 80 درصد سطح کشت حوزه آبخیز را در بر گرفته است. در محاسبه راندمان کاربرد آب آبیاری،مقدارمصرف آب در دو کشت برنج و مرکبات اندازه گیری شد.در رابطه باشاخص "کارایی تولید"نتیجه نشان دادکه راندمان مصرف منابع آب سطحی برابر 74/3 درصد و راندمان کل 47/55 درصد میباشد. نیاز آبی هر هکتار شالی برابر 11200 مترمکعب میباشد که در دشت برابر 9690 مترمکعب و در ارتفاعات برابر 10380 مترمکعب اندازه گیری شده است.وهمچنین درهر هکتار باغ مرکبات در شرایط موجود 3687 مترمکعب و در شرایط طرح 3065 مترمکعب برآورد شده است.( در شرایط طرح ، منظور طرح آبیاری قطره ای است.) و همجنین میزان برداشت برای محصول برنج در سطح هکتار برابر 35831000 kg ، و برای محصول مرکبات در سطح هکتار برابر 43444 kg و ضریب بهره وری آب برای محصول برنج 1/85 Kg/m3 و برای محصول مرکبات 1/69 Kg/m3 ، ارزش اقتصادی برای محصول برنج 128991/6 میلیون ریال به هکتار و برای محصول مرکبات 139084/8 میلیون ریال به هکتار تعیین گردیده است . شایان ذکر است که ، کشت در سایر زراعتهای الگوی کشت ، بعنوان کشت دوم محسوب شده و نیازی به آب ندارند،یعنی بصورت دیم کشت می شوند. کلمات کلیدی: راندمان مصرف آب ، مرکبات ، برنج ، حوزه آبخیز بابلرود ، استان مازندران و الگوی مصرف آب سطحی
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1053893/