CIVILICA We Respect the Science
(ناشر تخصصی کنفرانسهای کشور / شماره مجوز انتشارات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: ۸۹۷۱)

نقد و بررسی دلالت عبارت «کانت اذا نزلت فاتحه سوره بمکه کتبت مکیه ...» بر پیدایش آیات مستثنیات

عنوان مقاله: نقد و بررسی دلالت عبارت «کانت اذا نزلت فاتحه سوره بمکه کتبت مکیه ...» بر پیدایش آیات مستثنیات
شناسه ملی مقاله: JR_MFHJ-7-2_010
منتشر شده در در سال 1400
مشخصات نویسندگان مقاله:

محمدعلی حیدری مزرعه آخوند - استادیار گروه علوم و قرآن حدیث دانشگاه یزد
رضا مهرآبادی - دانشجوی دکترای تفسیر تطبیقی دانشگاه یزد
امیر جودوی - دانشیار گروه علوم و قرآن حدیث دانشگاه یزد
بمانعلی دهقان منگابادی - دانشیار گروه علوم و قرآن حدیث دانشگاه یزد

خلاصه مقاله:
برخی از مفسران با استناد به عبارت «کانت اذا نزلت فاتحه سوره بمکه کتبت مکیه، ثم یزید الله فیها ما یشا بالمدینه» به پیدایش آیات مستثنیات حکم دادهاند. در حالی که آیات مستثنیات در طول تاریخ تفسیر بر اثر خلط میان معیارهای مکی و مدنی، اسباب نزول جعلی یا تطبیقهای بعدی که از آنگاه تعبیر به شان نزول میشده و تفسیر نادرست برخی از آیههای قرآن کریم به وجود آمده است. مفسران در تعیین مکی و مدنی بودن آیات و سور، چهار معیار زمان، مکان، موضوع و خطاب را مد نظر دارند که هرگاه معیار بر زمان باشد آیات مربوط به یهودیان گرچه در مکه نازل شده باشد مکی قلمداد میشود و اگر معیار بر خطاب و موضوع باشد همین آیات مدنی محسوب میشوند مانند آیه ۲۰ سوره انعام. تفرد در نقل، ارسال سند، ضعیف و متروک الحدیث بودن راویان سخن فوق از مهمترین ضعفهای آن است. وجود روایاتی از امامان شیعه، مبنی بر نزول بسمله در ابتدای سور و اختصاص تمامی آیات میان دو بسمله به یک سوره، از دیگر دلایل بیاعتبار دانستن عبارت فوق است. در این پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی یکی از مبانی و علتهای پیدایش آیات مستثنیات مورد نقد قرار گرفته و برای نمونه به نقد و بررسی آیات مستثنیات سوره مزمل پرداخته شده است.

کلمات کلیدی:
روایت «کانت اذا نزلت فاتحه...» نزول پیوسته آیات مستثنیات مکی و مدنی

صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1172290/