براعت استهلال های تغزل گونه در شاهنامه
عنوان مقاله: براعت استهلال های تغزل گونه در شاهنامه
شناسه ملی مقاله: JR_LIAR-9-1_013
منتشر شده در در سال 1396
شناسه ملی مقاله: JR_LIAR-9-1_013
منتشر شده در در سال 1396
مشخصات نویسندگان مقاله:
محمود عباسی - دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
یعقوب فولادی - دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
خلاصه مقاله:
محمود عباسی - دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
یعقوب فولادی - دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
وقتی به ساختار نامه نامور قوم ایرانی، شاهنامه فردوسی، ژرف مینگریم؛ علاوه بر محتوی و بنمایههای سخت و ستوارش، قالب داستانها و روند روایت آنها هم به جای خود بسیار هوشمندانه و عالمانه هستند. یکی از شگردهایی که سهم افزونی در این داستانها دارد، براعت استهلالهای آنها میباشد. از شمار فراوان مقدمههای داستانهای شاهنامه ده مقدمه براعت استهلال کامل هست؛ که از این ده براعت استهلال، سه مقدمه آن از نظر ساختار بیشتر به یکدیگر شباهت دارند و با هفت مقدمه دیگر دارای تفاوتهایی میباشند. این سه دیباچه، براعت استهلال داستانهای «کیخسرو»، «رستم و اسفندیار» و «پادشاهی هرمزد» هستند؛ که ساختاری شبیه تغزلهای قصیده دارند. یعنی از نظر: الف) تعداد بیتها، ب) موضوع، فضا، روایت و شخصیت آنها و ج) بیت تخلص(گریز) همخوانیهای بارزی با تغزل دارند، به گونهای که تغزل قصاید را به ذهن تداعی میکنند. در این پژوهش به روش تطبیقی- تحلیلی با نگاهی بر تغزل در قصیده پارسی و براعت استهلال در ادب پارسی و کاربرد آن در شاهنامه؛ ساختار سه براعت استهلال مذکور و قیاس و سنجش آنها با دیگر براعت استهلالهای شاهنامه و تغزل قصاید بررسی شده است. در آخر نیز به چرایی و چگونگی به وجود آمدن این پدیده پرداختهایم.
کلمات کلیدی: براعت استهلال, تغزل, فردوسی, شاهنامه, سبک خراسانی
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1188546/