زمینه ها و راهکارهای کاهش وابستگی بودجه دولت به نفت
عنوان مقاله: زمینه ها و راهکارهای کاهش وابستگی بودجه دولت به نفت
شناسه ملی مقاله: JR_NASH-28-105_001
منتشر شده در در سال 1400
شناسه ملی مقاله: JR_NASH-28-105_001
منتشر شده در در سال 1400
مشخصات نویسندگان مقاله:
محمد قاسمی - استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی
سیدمحمدهادی سبحانیان - استادیار گروه آموزشی مدیریت بازرگانی، دانشکده
داریوش ابوحمزه - سرپرست دفتر مطالعات بخش مالیه عمومی، مرکز
خلاصه مقاله:
محمد قاسمی - استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی
سیدمحمدهادی سبحانیان - استادیار گروه آموزشی مدیریت بازرگانی، دانشکده
داریوش ابوحمزه - سرپرست دفتر مطالعات بخش مالیه عمومی، مرکز
بسیاری از کشورهای صادرکننده نفت در واکنش به چالش های ناشی از وابستگی به درآمدهای نفتی اقدامات مختلفی را در پیش گرفته اند که وضع قواعد مالی یکی از آنهاست. در ایران نیز قواعد مالی مختلفی برای کاهش وابستگی بودجه دولت به نفت عمدتا در قالب قوانین برنامه های توسعه پنج ساله به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است. بررسی های انجام شده در تحقیق حاضر نشان دهنده ضعف در مبانی نظری قواعد مالی وضع شده و موفق نبودن در دستیابی به اهداف مورد نظر این قواعد مالی است. سازوکار ورود منابع نفتی به بودجه و باز بودن راه برای تغییر نرخ ارز در تراز کردن منابع و مصارف بودجه و نبود انگیزه کنترل مخارج در دولت و مجلس شورای اسلامی را می توان به عنوان عوامل اصلی شکست قواعد مالی در ایران عنوان کرد. با در نظر گرفتن تجربیات قبلی کشور در وضع قواعد مالی و با فرض وجود اراده برای تجدید ساختار بودجه دولت و نفت ، این مقاله به ارائه چارچوبی برای تنظیم قاعده مالی برای کاهش وابستگی بودجه دولت به منابع حاصل از نفت پرداخته و بر مبنای داده های عملکرد بودجه در طول دوران برنامه های پنج ساله چهارم و پنجم توسعه (۱۳۹۴-۱۳۸۴) شبیه سازی انجام شده است. اساس این پیشنهاد، کنترل کسری بودجه بدون نفت است و قاعده مالی پیشنهادی مقاله حاضر، وابسته کردن رشد سمت مصارف به رشد سمت منابع غیرنفتی در بودجه است. مطابق شبیه سازی انجام شده در صورت تصویب و رعایت این قاعده، کسری تراز عملیاتی ۵۸ هزار میلیارد تومانی در پایان برنامه پنجم توسعه به مازاد تراز عملیاتی حدود ۱۰ هزار میلیارد تومانی تبدیل می شد و هزینه های دولت نیز در سقف حدود ۱۰۲ هزار میلیارد تومان کنترل می شد.
کلمات کلیدی: وابستگی به نفت, قاعده مالی, کسری بودجه بدون نفت, مدیریت بخش عمومی
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1208968/