کاربست نظریه نشانه شناسی مایکل ریفاتر در تحلیل قصیده «خذ ورده الثلج خذ القیروانیه» سعدی یوسف
عنوان مقاله: کاربست نظریه نشانه شناسی مایکل ریفاتر در تحلیل قصیده «خذ ورده الثلج خذ القیروانیه» سعدی یوسف
شناسه ملی مقاله: JR_JALIT-13-1_001
منتشر شده در در سال 1400
شناسه ملی مقاله: JR_JALIT-13-1_001
منتشر شده در در سال 1400
مشخصات نویسندگان مقاله:
فاطمه تنها - دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
مهین حاجی زاده - دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی اذربایجان
ابوالحسن امین مقدسی - استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران
عبدالاحد غیبی - استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
خلاصه مقاله:
فاطمه تنها - دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
مهین حاجی زاده - دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی اذربایجان
ابوالحسن امین مقدسی - استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران
عبدالاحد غیبی - استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
رهیافت نشانهشناسی مایکل ریفاتر یکی از رویکردهای نقد ادبی دوران معاصر است که بر ساختارگرایی و واکنش خواننده متکی است و در پی بررسی ارجاع نشانهها به یکدیگر در درون متن برای ایجاد شبکهای بههم پیوسته از نشانههاست و چهارچوب منسجمی را برای نقد و تحلیل شعر ارائه میکند. اساس این نظریه کشف شبکه معنایی شعر بر پایه تفسیر بر اساس توانش ادبی خواننده است و میکوشد خاستگاه متن را از طریق زیرانگاشتهایی که در متن گستردهاند، شناسایی کرده و بر انسجام درونی متن علیرغم وجود دگرسانیهای زبانی که از طریق عبور از خوانش اکتشافی به خوانش پسکنشانه نمودار میشوند دست یابد. پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد نشانهشناختی در صدد است فرآیندهای نشانهپردازی قصیده «خذ ورده الثلج خذ القیروانیه» سعدی یوسف، شاعر معاصر عراقی را بر اساس نظریه ریفاتر تحلیل و بررسی نماید تا به لایههای پنهان متن، ایده محوری و رابطه بینامتنی آن با دیگر متون دست یابد. خوانش اکتشافی این قصیده بیانگر روایتی دراماتیک از روح رنجیده شاعر و سفر با قطار به دور دستها و سرزمین هایی است که مقصدی نهایی ندارند و او را از وطنش دورتر میکند. اما خوانش پسکنشانه نشان میدهد شعر دارای پنج انباشت و منظومهی توصیفی است که بیانگر فضای فکری مسلط و حاکم بر قصیده است. نگارندگان با گذر از سطح محاکاتی به سطحی بالاتر، با یافتن رمزگانهای موجود در آن و نیز عناصر غیردستوری و نشانهپردازی هر یک از آن ها، به تبیین موضوع اصلی (هیپوگرام) و اثر ساختار معنایی متن (ماتریس) دست یافتهاند. تحلیل این قصیده نشان میدهد که محصول بسط ماتریسهای متعددی چون یاس و اندوه، تبعید و غربت، عشق به وطن، اختناق و خفقان، سلطه یافتن بیگانگان بر وطن شاعر، دعوت به مبارزه و رستاخیزی، ترسیم چهره به غارت رفته عراق و مایوس شدن از اوضاع حاکم است.
کلمات کلیدی: نشانه شناسی, مایکل ریفاتر, سعدی یوسف, خذ ورده الثلج خذ القیروانیه, ماتریس
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1228221/