بررسی و تحلیل جایگاه آیات قرآنی در فرش دستباف

Publish Year: 1400
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: Persian
View: 438

This Paper With 14 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

NCAI05_067

تاریخ نمایه سازی: 24 آذر 1400

Abstract:

قالی ایران به عنوان یک هنر ارزشمند ملی با طرح های گوناگون دارای مضامین مختلف و نماد هنر اصیل و فرهنگ غنی ایران زمین است و دارای عناصر تزئینی مختلف میباشد که کتیبه یکی از آنهاست و انواعی دارد. فضای کتیبه در فرش غالبا با آیات قرآن، ادعیه و اسماء الهی تزئین شده و چون خط در ایران اسلامی از عناصر مهم هنرهای تزئینی است، از خطوط مختلفی در این کتیبه ها استفاده شده است. همچنین اعتقاد به رسیدن به خیر و برکت در پی توسل به ادعیه، عامل گسترش کتیبه های قرآنی در فرش میباشد. هدف از تدوین این مقاله بررسی جایگاه آیات قرآنی و مطالعه دعاها و اسماءالهی در فرش دستباف میباشدکه با تاکید بر ۷ نمونه قالیچه به انجام رسیده است. این پژوهش به دنبال پاسخ گویی به این سوالات میباشد: .۱ دلیل استفاده از آیات در فرش چه بوده و بیشتر از چه آیاتی استفاده شده است؟ .۲ فرشهای دارای آیات چه کاربردی داشته اند؟ روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی است و روش گردآوری اطالعات، منابع تصویری کتابخانه ای و موزه ای می باشد. با بررسی ۷ نمونه قالیچه محرابی مربوط به دوره صفوی این نتیجه حاصل شد که تزئینات و خط نگاره های این قالی ها به سبب کارکرد دینی آنهاغالبا در نیمه فوقانی قرار گرفته و کتیبه و حاشیه های حاوی خط نگاره در آنها بسیار است. در تمام این نمونه ها آیات و اسماء الهی وجود دارد که آیه الکرسی پرکاربردترین آنهاست که در تمام نمونه ها تکرار شده و در ۳ نمونه نیز از ادعیه مانند دعای نادعلی و دعاهای کوچکتر استفاده شده است.

Authors

سیده وحیده فاطمی

فارغ التحصیل کارشناسی فرش از دانشگاه بیرجند

آرزو پایدارفرد

استادیار گروه هنراسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند

زینب نیک نسب

دانشجوی کارشناسی ارشد نقاشی ایران ی ، دانشکده هنرهای تجسمی ، دانشگاه هنراسلامی تبریز