CIVILICA We Respect the Science
(ناشر تخصصی کنفرانسهای کشور / شماره مجوز انتشارات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: ۸۹۷۱)

تحلیل چهارچوب نظری قاعده تنقیح مناط در فقه شیعه

عنوان مقاله: تحلیل چهارچوب نظری قاعده تنقیح مناط در فقه شیعه
شناسه ملی مقاله: NCMEI02_012
منتشر شده در دومین کنفرانس ملی مدیریت، اقتصاد و علوم اسلامی در سال 1400
مشخصات نویسندگان مقاله:

زهرا سیفی - سطح سه (کارشناسی ارشد) رشته فقه و اصول، فعال فرهنگی و مدرس حوزه علمیه
محمدمهدی کریمی نیا - استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، طلبه و پژوهشگر حوزه علمیه قم
مجتبی انصاری مقدم - دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه میبد، مدرس دانشگاه و پژوهشگر
جلال ترنگ - مربی سازمانی دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)،

خلاصه مقاله:
تنقیح مناط در فقه به معنای پیراستند موضوعات احکام از اوصاف و قیود، به منظور رسیدن به قصد شارع، استنباط و استخراح احکام شرعی از دیر زمانی در میان فقهای امامیه مرسوم بوده است، نظر به این که اکثر موضوعات احکام همواره با قیود و اوصاف همراه بوده و در ضمن بیشتر از احکام به صورت پاسخ به سوالات یا بر اساس مناسبت و اتفاقات خاصی، در زمان و مکان خاصی که در برخی موارد، هیچ گونه دخالت و نقشی در اصل حکم ندارند، صادر شده است، این را می طلبد که فهم دقیق تشریع احکام در گرو آن است که موضوعات اصلی حکم که نقش اصلی در صدور حکم شرعی دارد از اوصاف و قیود پیراسته شوند، در این صورت است که مناط، دلیل حکم موضوعات و مصادیق بیشتری را فرا می گیرد، اکثر فقهای امامیه بر اساس قاعده تنقیح مناط قطعی، با بررسی دقیق حکم موضوعی را که در آن نص وجود دارد را به سایر موارد مشابه که نص در آن وجود ندارد ولی این مناط و ملاک وجود دارد تسری و تعمیم می دهند.

کلمات کلیدی:
تنقیح مناط، مناط، تنقیح، الغای خصوصیت، مناط، فقه امامیه

صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1359188/