مبانی احکام تکلیفی و وضعی اسراف آب و ضمان ناشی از آن
عنوان مقاله: مبانی احکام تکلیفی و وضعی اسراف آب و ضمان ناشی از آن
شناسه ملی مقاله: JR_IJRJ-15-56_005
منتشر شده در در سال 1398
شناسه ملی مقاله: JR_IJRJ-15-56_005
منتشر شده در در سال 1398
مشخصات نویسندگان مقاله:
ناهید دهقان عفیفی - دانشجوی دکتری فقه و حقوق اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران
احمد باقری - دانشگاه تهران
سید ابوالقاسم نقیبی - دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران
خلاصه مقاله:
ناهید دهقان عفیفی - دانشجوی دکتری فقه و حقوق اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران
احمد باقری - دانشگاه تهران
سید ابوالقاسم نقیبی - دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران
اسراف یکی از رذائل اخلاقی در دین اسلام بوده و عقل و عرف بر حرمت و قبح آن صحه گذاردهاند. در این میان آب به عنوان عنصری حیاتی یکی از موادی است که در دسترس بشر قرار دارد. اسراف زیاده روی و تجاوز از اندازه و حدود است و اتلاف نیز به معنای نابود کردن میباشد. شناخت مفهوم اسراف و همچنین اتلاف در فهم حرمت تکلیفی و وضعی که در بردارنده ضمان است، کمک شایانی خواهد نمود. آیات قرآن با مفهوم شامل حرمت اسراف است. احادیث نیز به دو دسته تقسیم میشوند که دربردارنده عباراتی در تقبیح اسراف آب میباشند. برخی با مفهوم و برخی دیگر با منطوق و صراحت اسراف آب را حرام دانستهاند. در این میان قواعد فقهی مورد استفاده در فقه مانند لاضرر و لاحرج و اتلاف و تسبیب میتواند ضمان را برای فرد مسرف اثبات نماید. البته ایرادی که در این میان میتواند متوجه دلائل فوق باشد اینکه اتلاف و تسبیب در مورد مال دیگران میباشد در حالی که شامل مال خصوصی نمیشود. نوشتهای مستقل در زمینه مستندات موجود مربوط به حرمت و یا ضمان اسراف آن وجود ندارد بلکه بیشتر احکامی کلی است که در رسائل عملیه دیده میشود. نتیجه حاصل از این نوشتار کوتاه اثبات حرمت تکلیفی و ضمان اسراف کننده آب میباشد. بدین بیان که شهروندان به بهانه پرداخت بهای آب مصرفی حق زیاده روی نداشته و دولت میتواند با استناد به مستندات بیان شده فرد را ضامن معرفی کند.
کلمات کلیدی: اسراف, اتلاف, آب, قاعده اتلاف, تسبیب
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1365098/