تطور اصل برائت از دیدگاه اصولیون
عنوان مقاله: تطور اصل برائت از دیدگاه اصولیون
شناسه ملی مقاله: JR_SCJA-6-2_007
منتشر شده در در سال 1385
شناسه ملی مقاله: JR_SCJA-6-2_007
منتشر شده در در سال 1385
مشخصات نویسندگان مقاله:
حسین رحیمی واسکسی - دانشجوی دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی،واحد قم
حمید کاویانی فرد - استادیارگروه فقه و مبانی حقوق ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد قم
عصمت السادات طباطبایی لطفی - استادیارگروه فقه و مبانی حقوق ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد قم
نسرین کریمی - استادیارگروه فقه و مبانی حقوق ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد قم
خلاصه مقاله:
حسین رحیمی واسکسی - دانشجوی دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی،واحد قم
حمید کاویانی فرد - استادیارگروه فقه و مبانی حقوق ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد قم
عصمت السادات طباطبایی لطفی - استادیارگروه فقه و مبانی حقوق ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد قم
نسرین کریمی - استادیارگروه فقه و مبانی حقوق ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد قم
اصل برائت در اصطلاح فقهای اصولی عبارتست از حکم به عدم ثبوت تکلیف برای مکلف در موردی که اصل وجود تکلیف مشکوک باشدفقهای اصولی مجرای کلی اصل برائت را شک در تکلیف تبیین نموده اند و آن را در تمامی شبهات تحریمی و وجوبی جاری دانسته اند،در مقابل اخباریون این اصل را تنها در شبهات وجوبی جاری دانسته و در مقابل شبهات تحریمی به احتیاط روی می آورند. توجه و تدبر در دیدگاه فقهای اصولی متقدم و متاخر نشان از تحول و تطور در اجرا و استناد این اصل در تاریخ فقه امامیه را می دهد. توجه به دیدگاه فقهای متقدم اصولی از قبیل ابن ادریس حلی،شیخ طوسی،شیخ مفیدو.. نشان از این مدعا دارد که اصل برائت یا همان برائت شرعی بدین گستردگی که امروزه در مسائل شرعی مطرح می باشد،مورد نظر نبوده است و اگرچه در دوره های متقدم فقه اصولی، بحث اصل برائت در ضمن مباحث حظر و اباحه مطرح می گردید، اما در دوره های متاخرتر و دیدگاه های فقهای اصولی آن، این دو حیثیت جداگانه ای از اصل برائت پیدا نمودند،چرا که بحث حظر و اباحه ناظر به حکم اشیاء از حیث عناوین اولیه مستفاد از ادله اجتهادی بوده است،ولی در مقابل بحث اصل برائت و احتیاط ،ناظر به حکم شک در احکام واقعیه است ؛ نتیجتا اباحه حکمی واقعی و اصل برائت حکمی ظاهری است . ضمن اینکه مورد اباحه شبهه تحریمیه است ، ولی مورد برائت اعم از شبهه وجوبیه و تحریمیه است .این تحول و تطور در دیدگاه فقهای اصولی در دوره های متاخر ناظر به پیچیدگی ها و نیازهای حال حاضر در تبیین احکام شرعی بوده است که به نظر می رسد با توجه به نفوذ کلام اخباریون در سده های گذشته و نیز تنوع کمتر مسائل شرعی در آن زمان،فقهای اصولی با اغماض در مورد آن به بحث و گفتگو پرداخته اند.
کلمات کلیدی: اصول عملیه-اصل برائت-اصولیون-اخباریون-تطور اصل برائت
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1390088/