شناسائی الگوهای همدید بارش های سنگین در حوضه بهشت آباد
عنوان مقاله: شناسائی الگوهای همدید بارش های سنگین در حوضه بهشت آباد
شناسه ملی مقاله: JR_JGQE-7-27_018
منتشر شده در در سال 1396
شناسه ملی مقاله: JR_JGQE-7-27_018
منتشر شده در در سال 1396
مشخصات نویسندگان مقاله:
مجید منتظری - استادیار آب و هواشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
راضیه فنایی - کارشناسی ارشد آب و هواشناسی
خلاصه مقاله:
مجید منتظری - استادیار آب و هواشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
راضیه فنایی - کارشناسی ارشد آب و هواشناسی
بارش از مهمترین عناصر اقلیمی است که تغییرات آن، تاثیر شدیدی بر منابع آبی هر منطقه دارد. الگوهای بارش هر منطقه با الگوهای گردشی جو در ارتباط بوده و شناسایی آنها نقش بسزایی در برنامه ریزی منابع آبی دارد. پژوهش حاضر با رویکرد محیطی به گردشی و با هدف شناسایی الگوهای همدید موثر بر بارش های سنگین حوضه بهشت آباد صورت گرفته است. در این راستا از آمار بارش روزانه ۲۳ ایستگاه هواسنجی استان چهارمحال و بختیاری طی مقطع زمانی ۱/۱/۲۰۰۱ تا ۲۱/۱۰/۲۰۱۲ (۴۳۱۲ روز) و همچنین داده های ارتفاع ژئوپتانسیل تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال جهت ترسیم و تحلیل الگوهای گردشی استفاده به عمل آمد. ابتدا روزهای توام با بارش سنگین (بیش از ۳۰ میلی متر) در سطح حوضه شناسایی و ۱۵۲ روز توام با بارش سنگین شناسایی گردید. سپس داده های ارتفاع ژئوپتانسیل تراز میانی هواسپهر برای روزهای مورد نظر در محدوده صفر تا هشتاد درجه شمالی و صفر تا هشتاد درجه شرقی از پایگاه NCEP/NCAR استخراج گردید. این داده ها در آرایه ای با حالت S و با ابعاد ۱۰۸۹×۱۵۲ آرایش شده و تحلیل خوشه ای سلسله مراتبی بر روی آن صورت گرفت. در نهایت شش الگوی همدید بارش های سنگین حوضه بهشت آباد شناسایی و سپس بر اساس میزان همبستگی درون گروهی، نقشه روز نماینده هر الگو نیز ترسیم شد. نتایج حاصل از بررسی الگوها حاکی از آن است که سه الگو از سامانه همدید بلوکینگ و سه الگوی دیگر از سامانه همدید فراز و فرود تبعیت می کنند. شکل گیری ناوه عمیق در تراز میانی هواسپهر و ریزش هوای سرد عرض های بالا بر روی دریای سیاه و مدیترانه و کسب رطوبت از آنها و قرارگیری ایران در جلوی محور ناوه، شرایط ناپایداری و در نتیجه وقوع بارش های سنگین را در منطقه مورد مطالعه به همراه داشته است. افزون بر رطوبت دریای مدیترانه و دریای سیاه، رطوبت دریای سرخ به همراه رطوبت و گرمای خلیج فارس نیز در وقوع بارش های سنگین منطقه بسیار تاثیرگذار است.
کلمات کلیدی: ارتفاع ژئوپتانسیل, بارش سنگین, الگوهای همدید, حوضه بهشت آباد
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1400713/