اضطرار در قتل عمدی؛ خلاء قانونی و راهکار فقهی
عنوان مقاله: اضطرار در قتل عمدی؛ خلاء قانونی و راهکار فقهی
شناسه ملی مقاله: JR_JCCJ-1-4_004
منتشر شده در در سال 1400
شناسه ملی مقاله: JR_JCCJ-1-4_004
منتشر شده در در سال 1400
مشخصات نویسندگان مقاله:
جمال بیگی - دانشیار، گروه آموزشی حقوق جزا و جرم شناسی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران
خلاصه مقاله:
جمال بیگی - دانشیار، گروه آموزشی حقوق جزا و جرم شناسی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران
بر خلاف اکراه در قتل که در ماده ۳۷۵ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ عدم پذیرش آن به صراحت مورد تاکید مقنن قرارگرفته است، راجع به اضطرار در قتل عمدی، حکم صریحی در قانون نیامده است. برخی با توجه به اطلاق ماده ۱۵۲، اضطرار را شامل قتل عمدی نیز دانسته اند، لیکن صحت این نظر مورد تردید است. زیرا اضطرار و اکراه تفاوت ماهوی با یکدیگر نداشته، بلکه صرفا از لحاظ منشاء ایجاد خطر با یکدیگر متفاوت اند، تا جایی که از اضطرار به «اکراه ناشی از شرایط و اوضاع و احوال» هم تعبیر می کنند. اکثر فقهای اسلامی با عدم پذیرش اکراه در قتل عمدی، به قیاس اولویت، اضطرار را هم در قتل عمدی نپذیرفته اند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که هرچند رویه قضایی مشخصی در خصوص این خلاء قانونی وجود ندارد، اما اکثر قضات و حقوق دانان با استناد به منابع فقهی، اعتقادی به مسموع بودن دفاع اضطرار در جرم قتل عمدی ندارند. این مقاله می کوشد با استناد به ادله ابرازی، چالش هایی را در عام الشمول بودن این اعتقاد مطرح نماید.
کلمات کلیدی: قتل عمدی, اضطرار, فقه اسلامی
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1431535/