CIVILICA We Respect the Science
(ناشر تخصصی کنفرانسهای کشور / شماره مجوز انتشارات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: ۸۹۷۱)

شناسایی و تبیین عامل های بازدارنده توسعه کشاورزی ارگانیک از دیدگاه کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی شهرستان ارومیه

عنوان مقاله: شناسایی و تبیین عامل های بازدارنده توسعه کشاورزی ارگانیک از دیدگاه کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی شهرستان ارومیه
شناسه ملی مقاله: JR_SCJS-20-1_015
منتشر شده در در سال 1401
مشخصات نویسندگان مقاله:

فاطمه کاظمیه - گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
اسما عیدی - گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

خلاصه مقاله:
سابقه و هدف: کشاورزی ارگانیک یکی از راهبردهای کشاورزی پایدار است که متکی بر روش­ های طبیعی کنترل آفت­ ها و بیماری­ ها بوده و در آن استفاده از آفت­ کش ­ها و علف ­کش ­های مصنوعی، کودهای شیمیایی، هورمون­ ها و آنتی­ بیوتیک ­ها تا حد امکان منع شده است. باتوجه به اهمیت موضوع امنیت ­غذایی و خسارت­ های جبران ­ناپذیر ناشی از استفاده بیش ازحد نهاده­ های شیمیایی کشاورزی بر محیط ­زیست و سلامت انسان ­ها، هدف کلی این تحقیق، شناسایی و تبیین عامل­ های بازدارنده توسعه کشاورزی ارگانیک بود. استان آذربایجان غربی به لحاظ موقعیت خاص جغرافیایی و تنوع محصول­ های کشاورزی از ظرفیت بالایی در تولید محصول­ های ارگانیک از جمله انگور، توت سفید، انار و سیب برخوردار است. با اینکه سابقه کشت ارگانیک از دیرباز در استان آذربایجان غربی معمول بوده است، اما متاسفانه درحال حاضر این نوع کشاورزی با موانع و مشکل­ های بسیاری مواجه است، بنابراین شناسایی و تببین عامل­ های بازدارنده به ­کارگیری کشاورزی ارگانیک اهمیت بالایی داشته و برای توسعه کشاورزی ارگانیک باید در جهت رفع این مشکل ­ها گام برداشت.مواد و روش­ ها: پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و از نظر طرح تحقیق جزء پژوهش ­های کمی - کیفی است. در مرحله اول عامل­ های بازدارنده توسعه کشاورزی ارگانیک به روش دلفی شناسایی شدند. جامعه آماری این مرحله ۲۵ نفر از اساتید دانشگاهی، خبرگان و متخصصان بودند که برای جمع ­آوری اطلاعات از روش نمونه­ گیری هدفمند استفاده شد. در مرحله دوم داده ­های حاصل از توافق متخصصان، به­ صورت پرسشنامه بسته پاسخ در اختیار کارشناسان قرار گرفت. جامعه آماری تحقیق در این مرحله شامل ۱۰۱ نفر از کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی شهرستان ارومیه بودند که به ­دلیل محدود بودن جامعه آماری برای جمع ­آوری اطلاعات از روش سرشماری استفاده شد. به ­منظور تحلیل داده­ ها از تکنیک تحلیل عاملی اکتشافی براساس روش تجزیه به مولفه ­های اصلی بهره گرفته شد.نتایج و بحث: براساس نتایج تحقیق، مهم ترین موانع و عامل­ های بازدارنده توسعه کشاورزی ارگانیک به­ ترتیب شامل: موانع اطلاعات و دانش کشاورزی (نبود دانش کافی در زمینه تولید محصول­ های ارگانیک)، موانع انگیزشی و نگرشی (عدم علاقه و مقاومت کشاورزان در پذیرش کشت محصول­ های ارگانیک)، موانع اقتصادی (نداشتن پشتوانه مالی برای تحمل خسارت ­های دوره ­گذر)، موانع فنی - مدیریتی و حمایتی (آشنا نبودن به فنون و روش ­های کشت محصول­ های ارگانیک و نبود متولی واحد و مشخص برای محصول­ های ارگانیک)، موانع کاربرد نهاده (مصرف بیش ازحد کودهای شیمیایی)، موانع ترویجی (شرکت محدود کشاورزان در برنامه­ های ترویجی و آموزشی) بودند.نتیجه ­گیری: برنامه ­ریزان بخش کشاورزی باید با دادن راهکارهایی در زمینه تسهیل امر صادرات محصول­ های کشاورزی ارگانیک، حمایت از کشاورزان پیشرو در کشت ارگانیک، اطلاع­ رسانی و انجام فعالیت ­های ترویجی برای استفاده از ظرفیت­ های موجود در کشور، جهت­ دهی تحقیقات کشاورزی از مصرف کودهای شیمیایی به مصرف کودهای آلی و بیولوژیک، توجه ویژه به کشاورزی ارگانیک در تدوین برنامه ­های راهبردی تحقیقات کشاورزی و نظام قیمت ­گذاری مناسب و مجزا برای محصول­ های ارگانیک، زمینه را برای توسعه و پیشرفت این نظام کشاورزی پایدار را فراهم نمایند. ارائه دوره ­های آموزشی-  ترویجی در زمینه کشاورزی ارگانیک برای کشاورزان و تشویق آنان به شرکت در این کلاس­ ها و همچنین آموزش مروجان کشاورزی برای انتشار کشاورزی ارگانیک و نیز به ترویج کشاورزی ارگانیک از طریق رسانه ­های جمعی مانند رادیو و تلویزیون و سایر کانال­ های ارتباطی و منابع اطلاعاتی جهت ارتقاء سطح آگاهی ­های عمومی مصرف­ کنندگان و تولیدکنندگان محصول­ های ارگانیک پرداخته شود.

کلمات کلیدی:
ارگانیک, سازمان جهاد کشاورزی, کشاورزی پایدار, محیط زیست, موانع

صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1469113/