بررسی روش های مدیریت سنتی تامین آب در مناطق خشک و نیمه خشک مرکزی ایران؛ مطالعه ی موردی: شهر رباط کریم
عنوان مقاله: بررسی روش های مدیریت سنتی تامین آب در مناطق خشک و نیمه خشک مرکزی ایران؛ مطالعه ی موردی: شهر رباط کریم
شناسه ملی مقاله: JR_ESND-6-1_003
منتشر شده در در سال 1401
شناسه ملی مقاله: JR_ESND-6-1_003
منتشر شده در در سال 1401
مشخصات نویسندگان مقاله:
محمد عسگری - دانشجوی دکتری علوم زیستی جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
محسن جوانمیری پور - دانش آموخته دکتری علوم مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
لیلا خاکی پور - دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
وحید اعتماد - دانشجوی کارشناسی مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران
مریم عسگری - دانشجو
خلاصه مقاله:
محمد عسگری - دانشجوی دکتری علوم زیستی جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
محسن جوانمیری پور - دانش آموخته دکتری علوم مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
لیلا خاکی پور - دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
وحید اعتماد - دانشجوی کارشناسی مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران
مریم عسگری - دانشجو
به دلیل موقعیت جغرافیایی کشور ایران و قرارگیری در کمربند خشک و نیمه خشک کره زمین، از گذشته تا کنون آب بسیار ارزشمند بوده است. ایرانیان همواره سعی کرده اند که به دلیل محدودیت در دسترسی به آب، از اقدامات و تدابیر مطلوبی در راستای ایجاد سازه های مناسب به منظور نگهداری و بهره وری آب، جمع آوری، توزیع و تقسیم آب استفاده نمایند. هدف از تحقیق حاضر بررسی روش های مدیریت سنتی تامین آب در شهر رباط کریم می باشد. این مطالعه در شهر رباط کریم انجام شده و داده های مقاله حاضر با دو روش گردآوری شده است. نخست با استفاده از اسناد کتابخانه ای که شامل کتب مربوط به علوم آب و آبیاری، مناطق خشک و نیمه خشک، تاریخی، سفرنامه، شرح حال نویسی و همچنین مرور تحقیقات و منابع که شامل مقالات، اسناد و گزارشات مرتبط است به همراه کاوش در فضای مجازی بوده است. در گام دوم، انجام مصاحبه ساختار نیافته با روش تحلیل محتوای کیفی با ۲۰ نفر از سالخوردگان شهر رباط کریم که به صورت هدفمند انتخاب شده بودند، انجام گردید. در واقع ابتدا لیستی از افراد ذی صلاح تهیه و بر حسب تمایل و امکان دسترسی به آنان، مصاحبه هایی صورت گرفت. نتایج نشان داد که نحوه ی تامین سنتی آب در شهر رباط کریم به شیوه های یخچال، آب انبار، چاه آب، حوض کوچک آب، قنات و رودخانه های دائمی و فصلی امکان پذیر بوده است. تا قبل از احداث سد امیرکبیر، با افزایش تعداد و شدت بارش ها، رودخانه ی کرج پر آب تر شده و حجم زیادی از آب به مناطق پایین دست نظیر رباط کریم جاری می شد که این رویداد باعث تقویت سفره آب های زیرزمینی و بالا آمدن سطح آن ها می شده است که باعث رونق کشاورزی به ویژه باغات انگور بوده است. شناخت روش های سنتی در نظام مدیریت منابع آب در مناطق مختلف ایران می تواند نکات ارزشمندی را در اختیار بگذارد که می تواند برای کنار آمدن با این چالش و مدیریت آب مورد استفاده قرار گیرد.
کلمات کلیدی: آب، رباط کریم، بهره وری آب، مدیریت سنتی، خشکی
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1528597/