قیامت عقلی از دیدگاه حکمت متعالیه
عنوان مقاله: قیامت عقلی از دیدگاه حکمت متعالیه
شناسه ملی مقاله: JR_JRT-22-82_006
منتشر شده در در سال 1401
شناسه ملی مقاله: JR_JRT-22-82_006
منتشر شده در در سال 1401
مشخصات نویسندگان مقاله:
سمیه واسعی - دانشگاه فردوسی مشهد
عباس جوارشکیان - استاد فلسفه دانشگاه فردوسی مشهد
سیدمرتضی حسینی شاهرودی - استاد حوزه علمیه خراسان و دانشگاه فردوسی مشهد
خلاصه مقاله:
سمیه واسعی - دانشگاه فردوسی مشهد
عباس جوارشکیان - استاد فلسفه دانشگاه فردوسی مشهد
سیدمرتضی حسینی شاهرودی - استاد حوزه علمیه خراسان و دانشگاه فردوسی مشهد
به اعتقاد صدرالمتالهین بعد از عالم الهی، سه عالم کلی تحقق دارد: عالم طبیعت، عالم خیال یا مثال و عالم عقل. از طرف دیگر در شریعت نیز به سه عالم کلی دنیا، برزخ و قیامت اشاره شده است. از دیدگاه فلاسفه دنیا با عالم طبیعت و برزخ با عالم مثال مطابقت دارد؛ اما این مطلب که قیامت متناظر با کدام مرتبه و عالم است، محل اختلاف است. برخی از فلاسفه قیامت را بازگشت به دنیا، و برخی مرتبه ای از مراتب عالم مثال دانستهاند؛ اما در این میان عبارتهایی از صدرا یافت میشود که دلالت بر تناظر قیامت با عالم عقل بلکه فوق عالم عقل دارد. مقاله حاضر به روش توصیفی تحلیلی و بر اساس آیات و روایات و مبانی حکمت متعالیه، به بررسی این دسته از عبارات پرداخته و در نهایت، به این دستاورد رسیده است که با توجه به دو دلیل کلی غایات و بدایات، نیز دلایل عقلی دیگری از قبیل اثبات هویت عقلی بعث، فنا، زمان و مکان قیامت، نحوه محاسبه و حقیقت بهشت و جهنم می توان گفت قیامت متناظر با عالم عقل بلکه فوق عالم عقل و متناظر با عالم الهی است و به این ترتیب آیاتی نظیر «انا لله و انا الیه راجعون» و «الا الی الله تصیر الامور»، به نحو حقیقی و بدون مجاز معنا می یابند.
کلمات کلیدی: عالم عقول, قیامت, حرکت جوهری, وحدت در عین کثرت
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1557949/