بررسی مولفه های انرژی و اثرات زیست محیطی در سامانه های مختلف زراعی تولید برنج (Oryza sativa L.) با استفاده از روش ارزیابی چرخه زندگی در مازندران
عنوان مقاله: بررسی مولفه های انرژی و اثرات زیست محیطی در سامانه های مختلف زراعی تولید برنج (Oryza sativa L.) با استفاده از روش ارزیابی چرخه زندگی در مازندران
شناسه ملی مقاله: JR_AGRY-14-3_004
منتشر شده در در سال 1401
شناسه ملی مقاله: JR_AGRY-14-3_004
منتشر شده در در سال 1401
مشخصات نویسندگان مقاله:
زهرا صابر - دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
محمدعلی اسماعیلی - دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
همت اله پیردشتی - پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
علی متولی - گروه مکانیک بیوسیستم، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
اشکان نبوی پله سرائی - گروه مهندسی مکانیزاسیون کشاورزی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
خلاصه مقاله:
زهرا صابر - دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
محمدعلی اسماعیلی - دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
همت اله پیردشتی - پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
علی متولی - گروه مکانیک بیوسیستم، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
اشکان نبوی پله سرائی - گروه مهندسی مکانیزاسیون کشاورزی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
برنج (Oryza sativa L.) به عنوان دومین محصول راهبردی پس از گندم، از جمله مهم ترین گونههای غلات در سراسر دنیا به شمار میرود. با توجه به افزایش نهادههای مصرفی در سامانههای متداول برنج، کنترل شیمیایی علفهای هرز، آفات و بیماریهای برنج و به تبع آن افزایش هزینههای مصرفی، آسیبهای جبران ناپذیر زیست محیطی این دست از سامانهها، همواره بر لزوم توجه هر چه بیشتر به سامانههای جایگزین از جمله کم نهاده و ارگانیک میافزاید. این پژوهش در مزارع برنج واقع در استان مازندران در شهرستانهای بابل، فریدونکنار و آمل به عنوان قطبهای تولید برنج استان مازندران در سال ۱۳۹۸ انجام شد. هر یک از سامانههای مورد نظر به لحاظ مولفههای انرژی و اثرات زیستمحیطی بررسی شدند. در این پژوهش، اثرات زیست محیطی تولید برنج در سامانههای گوناگون زراعی با استفاده از روش ارزیابی چرخه زندگی (LCA) و همچنین بررسی مولفههای انرژی و بهرهوری انرژی در این سامانهها طبقهبندی و کمیسازی شده است. برای ارزیابی نشر گازهای گلخانهای و مصرف انرژی در شالی زارها، اطلاعات مورد نیاز به صورت مصاحبه از تعداد ۲۱۲ شالیکار با وسعت یک هکتار زمین زراعی گردآوری و مورد بررسی قرار گرفت. یافتههای این پژوهش نشان داد که حداکثر میزان انرژی ورودی معادل ۴۲/۶۰۲۲۵ مگاژول بر هکتار در سامانههای متداول و حداقل مقادیر آن معادل ۱۴/۱۸۶۶۲ مگاژول بر هکتار به سامانه ارگانیک تعلق یافت. انرژی ورودی سوخت دیزل بیشترین سهم را در کل انرژیهای ورودی دارا بود. بالاترین میزان بهرهوری انرژی ۱۷/۰ کیلوگرم بر مگاژول و نسبت انرژی ۵۷/۲ به سامانه ارگانیک اختصاص یافت. همچنین، ارزیابی چرخهی زندگی در تولید برنج نشان داد در گروه تاثیر زیست محیطی گرمایش جهانی با روش CML۲ baseline به ازای تولید هر تن شلتوک در سامانههای متداول، کم نهاده و ارگانیک به ترتیب در حدود ۹۰/۲۴۰۸، ۸۵/۱۷۷۷ و ۷۹/۱۱۹۳ کیلوگرم دیاکسیدکربن معادل به اتمسفر انتشار مییابد. انتشارات مستقیم ناشی از فعالیتهای درون مزرعهای در هر سه سامانه مورد مطالعه سهم عمده و اصلی را در افزایش گرمایش جهانی داشتهاند. منشا این نوع آلایندگیها احتراق دیزل مصرفی در ادوات کشاورزی و ماشینآلات و نیز انتشار دی اکسید نیتروژن، اکسیدهای نیتروژندار و دیگر ترکیبات نیتروژندار حاصل از مصرف کود نیتروژن میباشند. همچنین، نتایج نشان داد در جمع کل انتشارات، سامانه متداول بیشترین میزان انتشارات را داشته است و بعد از آن سامانه کمنهاده در جایگاه بعدی قرار دارد. بر اساس یافتهها، دو سامانه ارگانیک و کم نهاده به لحاظ زیستمحیطی از اثرات منفی کمتری برخودار هستند. در این راستا، میتوان از راهبردهای پایدار اکولوژیک از جمله کاهش خاکورزی، استفاده از کودهای آلی و بیولوژیک به منظور کاهش اثرات زیست محیطی ناشی از مصرف بیش از حد نهادهها به ویژه در سامانههای متداول بهره گرفت.
کلمات کلیدی: ارزیابی چرخه زندگی, شلتوک, سامانه ارگانیک, سامانه کم نهاده, کارایی مصرف انرژی, کیفیت اکوسیستم
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1570872/