CIVILICA We Respect the Science
(ناشر تخصصی کنفرانسهای کشور / شماره مجوز انتشارات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: ۸۹۷۱)

مروری بر روش های تولید روغن ماهی و فناوری های تغلیظ امگا ۳

عنوان مقاله: مروری بر روش های تولید روغن ماهی و فناوری های تغلیظ امگا ۳
شناسه ملی مقاله: JR_EJFPP-14-3_005
منتشر شده در در سال 1401
مشخصات نویسندگان مقاله:

محمد مهدی طاعتی کلی - آزمایشگاه بیوتکنولوژی پروتئین، دانشکده زیست، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
فاطمه اشعاری - آزمایشگاه بیوتکنولوژی پروتئین، دانشکده زیست، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
مهران حبیبی رضائی - آزمایشگاه بیوتکنولوژی پروتئین، دانشکده زیست، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
سجاد تاجدینی - آزمایشگاه بیوتکنولوژی پروتئین، دانشکده زیست، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

خلاصه مقاله:
سابقه و هدف: اسید ایکوزاپنتانوئیک (EPA) و اسید دکوزاهگزانوئیک (DHA) از اسیدهای چرب امگا ۳ هستند که نقش قابل توجهی را در پیشگیری و درمان بسیاری از بیماری ها ایفا می کنند. گزارشات متنوعی، اثرات پیشگیرانه و درمانی آنها بر بیماری های التهابی از جمله آسم، همچنین بر بیماری های قلبی و عروقی، بیماری های وابسته به استرس اکسایشی مانند بیماری کبد چرب غیر الکلی، علاه برآن بر روماتوئید و بیماری های روحی و روانی را اشاره داشته اند. علاوه بر موارد فوق، این اسید های چرب اثرات پیشگیرانه ای بر علیه سرطان و کبد چرب دارا می باشند. با توجه به آنکه اسید های چرب بس غیر اشباع (چند غیر اشباع) در بدن انسان سنتز نمی شوند و همچنین رژیم غذایی انسان ها به صورت عمده از روغن های گیاهی تامین می شود که حاوی اسید های چرب امگا ۶ می باشند، بدین سبب لازم است اسید های چرب امگا ۳ از منابع غذایی تامین شوند، که منابع دریایی و به وبژه روغن ماهی (بسته به گونه) دارای مقادیر بالایی از اسیدهای چرب غیراشباع (PUFA) و نیز EPA و DHA می باشد. از منابع اصلی روغن ماهی می توان به گونه های پلاژیک صید شده اشاره داشت، مانند ماهی آزاد، تون ماهیان، آنچوی، شاه ماهی و کاپلین که دارای گوشت چرب هستند. همچنین، میتوان از گوشت چرب آنها جهت تولید خوراک ماهی و روغن ماهی استفاده کرد. علاوه بر آن به منظور استخراج روغن ماهی می توان از زایدات ماهی که امکان مصرف مستقیم توسط انسان را ندارند، استفاده نمود.روش ها: اولین و مهمترین گام جهت تخلیص اسیدهای چرب امگا ۳، استخراج روغن ماهی و در ادامه، تغلیظ اسید های چرب امگا۳ می باشد. تا کنون روش های متنوعی از جمله هضم قلیایی، روش بلای ودایر، استخراج با حلال ایزوپروپیل الکل و غیره گزارش شده اند. اما در این مقاله مروری، روش های مختلف استخراج روغن ماهی شامل پرس مرطوب (Wet pressing) ، استخراج سرد (Cold extraction)، استخراج با استفاده از آنزیم (Enzymatic extraction) و استخراج با سیال فوق بحرانی (Supercritical fluid ) و همچنین فناوری های گوناگون تخلیص امگا ۳، از جمله روش های کمپلکس اوره (Urea complexation) ، کروماتوگرافی با سیال فوق بحرانی (Supercritical Fluid Chromatography (SFC)) ، تقطیر مولکولی(molecular distillation) و استخراج آنزیمی (Enzymatic extraction) مورد بررسی قرار گرفته است. نتیجه گیری: با توجه به مصرف رو به رشد اسیدهای چرب امگا ۳ به عنوان یکی از مهمترین مکمل های دارویی و غذایی نیاز به تحقیقات و تولید بیشتر در این زمینه احساس می شود. از بین روش های ذکر شده در فوق، روش پرس مرطوب به عنوان روش صنعتی برای تولید روغن ماهی استفاده می شود. همچنین تقطیر مولکولی روش متداول و صنعتی جهت تغلیظ اسید های چرب امگا ۳ در جهان می باشد. اسیدهای چرب امگا۳ تغلیظ یافته در روش های مختلف به دو صورت اتیل استر (در روش های تقطیر مولکولی، SFE و SFC) و تری آسیل گلیسرول می باشند که قابلیت جذب مورد دوم بالاتر است.

کلمات کلیدی:
PUFA, روغن ماهی, اسید های چرب امگا ۳, پرس مرطوب, تقطیر مولکولی

صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1591687/