ارزیابی تحمل به خشکی ژنوتیپ های سویا با استفاده از روش های آماری چند متغیره در شرایط گلخانه ای

Publish Year: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 69

This Paper With 18 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JCB-15-46_012

تاریخ نمایه سازی: 1 مهر 1402

Abstract:

چکیده مبسوط مقدمه و هدف: سویا (Glycine max L..) یکی از مهم ترین گیاهان روغنی است که عملکرد آن می ­تواند تحت تاثیر تنش خشکی قرار ­گیرد. مواد و روش ­ها: به منظور بررسی تحمل به تنش خشکی و همچنین عملکرد و اجزای عملکرد ۴۵ ژنوتیپ سویا، در سال ۱۳۹۸ آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با ۳ تکرار در شرایط­ گلخانه ای در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری اجرا گردید. فاکتور­ها شامل ژنوتیپ­ های مختلف سویا و سه سطح رژیم آبیاری مطلوب، تنش متوسط و شدید بود که به ترتیب آبیاری پس از رسیدن به ۱۵، ۴۰ و ۷۰ درصد تخلیه رطوبتی خاک بودند. یافته­ ها: نتایج تجزیه واریانس صفات نشان داد که اثرات متقابل ژنوتیپ و تنش برای تمامی صفات مورد مطالعه معنی­ دار بود و همچنین مقایسه میانگین صفات حاکی از آن بود که هر چه بر شدت تنش افزوده ­شود، اثر منفی بر عملکرد و اجزای عملکرد مشهودتر می­ گردد. در شرایط رژیم آبیاری مطلوب و تنش ملایم بیشترین عملکرد دانه از ژنوتیپ Columbus و در تنش شدید مربوط به ژنوتیپ OhioFG۲ بدست آمد که به­ دلیل دارا بودن تعداد بالای غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن دانه بود. همبستگی بین صفات زراعی بیانگر این بود که صفت عملکرد دانه در هر سه سطح تنش، با صفات تعداد غلاف در بوته و تعداد دانه در بوته در سطح یک درصد مثبت و بسیار معنی­ دار است. براساس نتایج تجزیه رگرسیون، در هر یک سطوح تنش صفت ­های تعداد دانه در بوته و وزن دانه در مدل رگرسیونی وارد شدند که در شرایط مطلوب، تنش ملایم و تنش شدید به ترتیب ۹۷، ۸۴ و ۹۷ درصد از تغییرات مربوط به صفت عملکرد دانه را توجیه نمودند. مقایسه میانگین شاخص های تحمل در شرایط رژیم آبیاری مطلوب- تنش ملایم نشان داد که بالاترین میزان شاخص­ها برای میانگین حسابی (MP)، میانگین هارمونیک (HM) تحمل به تنش (STI) و میانگین هندسی (GMP) مربوط به ژنوتیپ‎های Columbus و Hill بود و ژنوتیپ‎های Emperor و Bonus در شرایط رژیم آبیاری مطلوب- شدید بیشترین مقدار را برای شاخص­ های مذکور داشتند که نشان از وجود پتانسیل تحمل تنش در این ژنوتیپ­ ها است. نتایج تجزیه کلاستر حاصل از شاخص های تحمل در شرایط رژیم آبیاری مطلوب- تنش ملایم و رژیم آبیاری مطلوب- تنش شدید ژنوتیپ­ ها را در سه گروه قرار داد که گروه اول و دوم به ترتیب شامل ژنوتیپ های متحمل و نیم متحمل بود و گروه سوم ژنوتیپ های حساس را تشکیل دادند. انالیز تجزیه به مولفه­ های اصلی نشان داد که دو عامل اول در شرایط مطلوب- تنش ملایم ۹۳/۳۴ درصد و در شرایط مطلوب- تنش شدید ۹۶/۵۴ درصد از کل تنوع را توجیه کردند، همچنین مولفه اول میانگین هندسی (GMP) و مولفه دوم حساسیت به تنش (SSI) بیشترین مقدار را در هر دو شرایط داشتند. با استفاده از تجزیه بای­ پلات بر مبنای مولفه­های اول و دوم ژنوتیپ ­های Columbus، Hill، Williams در ناحیه ای با عملکرد بالا و متحمل به تنش قرار گرفتند. نتیجه ­گیری: ارقام Columbus، Hill، Williams، Bonus، Emperor و Ohio FG۲ نسبت به سایر ژنوتیپ ­ها دارای پتانسیل تحمل بودند و به عنوان ژنوتیپ­ های متحمل به تنش خشکی پیشنهاد می­ گردند.

Keywords:

Drought stress , Soybean , Yield and yield components , تنش خشکی , سویا , عملکرد و اجزای عملکرد

Authors

مجتبی نشائی مقدم

Department of Plant Breeding, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran

حمید نجفی زرینی

Department of Plant Breeding, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran

غلام علی رنجبر

Department of Plant Breeding, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran

علی پاکدین پاریزی

Tabarestan Agricultural Genetics and Biotechnology Research Institute, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • Abayomi, A.Y. ۲۰۰۸. Comparative growth and grain yield response of ...
  • Abd El-Mohsen, A.A., M.A. Abd El-Shafi, E.M.S Gheith, H.S. Suleiman. ...
  • Albarrak, G.H. ۲۰۰۰. Effect of irrigation regimes, planting data Nitrogen ...
  • Amini, A.R., A. Soleymani and M.H. Shahrajabian. ۲۰۱۲. Assess the ...
  • Aminifar, J., M. Abadi, G.R., M.H. Bigloui and H.A. Samizadeh. ...
  • Bahrami, F., A. Arzani and V. Karimi. ۲۰۱۴. Evaluation of ...
  • Barbosa, R.M., B.G.T.L.Vieira, A.S. Ferraudo, J.E. Corá and R.D. Vieira. ...
  • Behmaram, R., A.F. Faraji and H. Amiari-Oghan. ۲۰۰۶. Evaluation of ...
  • Bowman, D., P. Raymer and D. Dombek. ۱۹۹۳. Crop performance ...
  • Dadres, A., H. Samyazadeh and H. Sabouri. ۲۰۱۶. Evaluation and ...
  • Daneshian, J., E. Majidi-Heravan, A.H. Hashemi Dezfoli and G. Nour ...
  • Daneshian, J., G. Nour Mohamadi and P. Jenobi. ۲۰۰۲. Evaluation ...
  • Desclaux, D., H. Tung-Thanh and P. Roumet. ۲۰۰۰. Identification of ...
  • Divsalar, M., Z. Tahmasbi Sarvestani, S.A.M. Modares Sanavi and A. ...
  • Dixit, S., A. Singh and A. Kumar. ۲۰۱۴. Rice breeding ...
  • Gilani, A. ۲۰۱۰. Determination of tolerance mechanisms and physiological effect ...
  • Izanlo, A., H. Zainali Khaneghah, A. Hosain Zadeh and N. ...
  • Jalilvandy, A. and M. Rozrokh. ۲۰۱۳. Assessment of drought tolerance ...
  • Kargar, M., A. Mostafaei, I. Majidi and H. Saeed Pourdad. ...
  • Kim, J.Y., A. Mahe, J. Brangeon and J.L. Prioul. ۲۰۰۰. ...
  • Kpoghomou, B.K. V.T. Sapra and C.A. Reyl. ۱۹۹۰. Sensitivity for ...
  • lker, E., Ö. Tatar, F. Aykut Tonk and S. Tosun. ...
  • Miladinović, J., M. Vidić, V. Dorević and S. Balešević-Tubić. ۲۰۱۵. ...
  • Mohammadi Nasab, A.D., K. Ghasemigolezani, B. Ehtari and S. Zehtab- ...
  • Nawabpour, S., A. hezar Jaribi and A. Mazandarani. ۲۰۱۶. Studying ...
  • Palmer, J. Dunphy, E.J. and P. Reese. ۱۹۹۵. Managing drought-stressed ...
  • Purmusavi, M., M. Galavy, J. Daneshyan, A. Ganbary and N. ...
  • Rahi, A.R., H. Najafi Zarin, G.A. Ranjbar and M. Qajarspanlu. ...
  • Raman, A., S. Verulkar, N. Mandal, M. Variar, V. Shukla, ...
  • Safai Jaikar, S., B. Rabiei, H. Samizadeh and D. Esfahani. ...
  • Samnonsa, D.J., D.B. Peters and T. Himowitz. ۱۹۸۰. Screening soybeans ...
  • Shin, S.H., K.Y. Park, S.G. Lim, S.O. Shin, T.Y. Ha ...
  • Sio-Se Mardeh, A., A. Ahmadi, K. Poustini and V. Mohammadi. ...
  • Tabkhkar, N., B. Rabiei, H.A. Samizadeh Lahiji and M. Hosseini ...
  • Whitehead, W.F. and F.L. Allen. ۱۹۹۰. High vs. low stress ...
  • Zare, M., H. Zinali Khangah and C. scientists. ۲۰۱۳. Evaluation ...
  • Abayomi, A.Y. ۲۰۰۸. Comparative growth and grain yield response of ...
  • Abd El-Mohsen, A.A., M.A. Abd El-Shafi, E.M.S Gheith, H.S. Suleiman. ...
  • Albarrak, G.H. ۲۰۰۰. Effect of irrigation regimes, planting data Nitrogen ...
  • Amini, A.R., A. Soleymani and M.H. Shahrajabian. ۲۰۱۲. Assess the ...
  • Aminifar, J., M. Abadi, G.R., M.H. Bigloui and H.A. Samizadeh. ...
  • Bahrami, F., A. Arzani and V. Karimi. ۲۰۱۴. Evaluation of ...
  • Barbosa, R.M., B.G.T.L.Vieira, A.S. Ferraudo, J.E. Corá and R.D. Vieira. ...
  • Behmaram, R., A.F. Faraji and H. Amiari-Oghan. ۲۰۰۶. Evaluation of ...
  • Bowman, D., P. Raymer and D. Dombek. ۱۹۹۳. Crop performance ...
  • Dadres, A., H. Samyazadeh and H. Sabouri. ۲۰۱۶. Evaluation and ...
  • Daneshian, J., E. Majidi-Heravan, A.H. Hashemi Dezfoli and G. Nour ...
  • Daneshian, J., G. Nour Mohamadi and P. Jenobi. ۲۰۰۲. Evaluation ...
  • Desclaux, D., H. Tung-Thanh and P. Roumet. ۲۰۰۰. Identification of ...
  • Divsalar, M., Z. Tahmasbi Sarvestani, S.A.M. Modares Sanavi and A. ...
  • Dixit, S., A. Singh and A. Kumar. ۲۰۱۴. Rice breeding ...
  • Gilani, A. ۲۰۱۰. Determination of tolerance mechanisms and physiological effect ...
  • Izanlo, A., H. Zainali Khaneghah, A. Hosain Zadeh and N. ...
  • Jalilvandy, A. and M. Rozrokh. ۲۰۱۳. Assessment of drought tolerance ...
  • Kargar, M., A. Mostafaei, I. Majidi and H. Saeed Pourdad. ...
  • Kim, J.Y., A. Mahe, J. Brangeon and J.L. Prioul. ۲۰۰۰. ...
  • Kpoghomou, B.K. V.T. Sapra and C.A. Reyl. ۱۹۹۰. Sensitivity for ...
  • lker, E., Ö. Tatar, F. Aykut Tonk and S. Tosun. ...
  • Miladinović, J., M. Vidić, V. Dorević and S. Balešević-Tubić. ۲۰۱۵. ...
  • Mohammadi Nasab, A.D., K. Ghasemigolezani, B. Ehtari and S. Zehtab- ...
  • Nawabpour, S., A. hezar Jaribi and A. Mazandarani. ۲۰۱۶. Studying ...
  • Palmer, J. Dunphy, E.J. and P. Reese. ۱۹۹۵. Managing drought-stressed ...
  • Purmusavi, M., M. Galavy, J. Daneshyan, A. Ganbary and N. ...
  • Rahi, A.R., H. Najafi Zarin, G.A. Ranjbar and M. Qajarspanlu. ...
  • Raman, A., S. Verulkar, N. Mandal, M. Variar, V. Shukla, ...
  • Safai Jaikar, S., B. Rabiei, H. Samizadeh and D. Esfahani. ...
  • Samnonsa, D.J., D.B. Peters and T. Himowitz. ۱۹۸۰. Screening soybeans ...
  • Shin, S.H., K.Y. Park, S.G. Lim, S.O. Shin, T.Y. Ha ...
  • Sio-Se Mardeh, A., A. Ahmadi, K. Poustini and V. Mohammadi. ...
  • Tabkhkar, N., B. Rabiei, H.A. Samizadeh Lahiji and M. Hosseini ...
  • Whitehead, W.F. and F.L. Allen. ۱۹۹۰. High vs. low stress ...
  • Zare, M., H. Zinali Khangah and C. scientists. ۲۰۱۳. Evaluation ...
  • نمایش کامل مراجع