رمزپردازی نردبان در شعر مولوی
عنوان مقاله: رمزپردازی نردبان در شعر مولوی
شناسه ملی مقاله: JR_KVSHN-8-15_001
منتشر شده در در سال 1386
شناسه ملی مقاله: JR_KVSHN-8-15_001
منتشر شده در در سال 1386
مشخصات نویسندگان مقاله:
مریم حسینی - دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهراء
خلاصه مقاله:
مریم حسینی - دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهراء
مولانا در سرودن مثنوی و غزلیات بی مانند خود از واژه ها و ترکیبات به صورت تازه ای استفاده کرده و مفهوم و معنای تازه ای به آنها بخشیده است. دسته ای از آنها را می توان در مجموعه ترکیب های تازه زبان فارسی طبقه بندی کرد و دسته ای از آنها در زمره امثال و کنایات قرار می گیرند، و بعضی به صورت رمز و سمبل در دیوان پیدا می شوند. از جمله واژه هایی که در زبان استعاری مولانا صورتی رمزی و نمادین می یابد واژه نردبان است. مولانا نه تنها با ترکیبات تازه ای که با این کلمه می سازد به غنای زبان فارسی کمک می کند، بلکه با کاربرد نمادین آن حال و هوای تازه ای هم به آن دسته از غزلیات خود می بخشد که به نوعی در جهت رسیدن به بام آسمان و عرش الهی و دیدار با آن برترین است. مقاله حاضر ابتدا به بررسی چگونگی کاربرد واژه نردبان در زبان کتب مذهبی چون قرآن و کتاب مقدس می پردازد و پس از آن با استفاده از شواهدی از ادعیه و احادیث ثابت می کند که نردبان از سمبل های دینی و عرفانی Transcendental جهانی و اسلامی و ایرانی است. پس از آن به ترکیباتی که در شعر فارسی پیش از مولانا ساخته شده اشاره می شود. با این واژه در زبان فارسی مثل هایی ساخته شده که با استناد به کتابه ای امثال و حکم بعضی از آنها ذکر می شود. نردبان و ترکیبات آن بخصوص در شعر سنایی و عطار مورد مداقه و مطالعه قرار می گیرد و پس از آن کاربرد استعاری و رمزی آن در مثنوی و غزلیات شمس بررسی می شود.
کلمات کلیدی: نردبان, مولانا, غزلیات شمس, مثنوی, زبان عرفانی
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1806846/