تحلیل و نقد دیدگاه «قصد معصیت حضرت یوسف» در آیه ۲۴ سوره یوسف با تاکید بر تاویل های مفسران فریقین

Publish Year: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 222

This Paper With 30 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_KALM-9-17_007

تاریخ نمایه سازی: 10 آبان 1402

Abstract:

برخی از علمای مسلمان با استناد به ظاهر آیه ۲۴ سوره یوسف و شماری از احادیث ضعیف، به حضرت یوسفG نسبت قصد معصیت داده اند. گروهی نیز برای آیه، تاویل های غیر منطقی ارائه کرده اند. این شرایط، فهم معنای آیه را دشوار کرده است. پژوهش حاضر به روش توصیفی، تحلیلی مهم ترین نظریات و تاویل های آیه را تحلیل و نقد کرده است. دستاورد این تحقیق تبیین و تثبیت نظریه تفاوت متعلق«همت» و «هم» در دو جمله «همت به و هم بها» است. به گواهی جمله های «و راودته التیٖ هو فیٖ بیتها»، «هیت لک»، «معاذ الله» و «انه من عبادنا المخلصین»، متعلق «هم» زلیخا انجام گناه است، اما متعلق «هم» یوسف، عملی بازدارنده از گناه است، نه قصد گناه. به همین سبب، واژه «هم» دو مرتبه تکرار شده تا به این تفاوت اساسی اشاره کند. بنابراین آیه چنین معنا می شود: «زلیخا قصد کرد با یوسف گناه انجام دهد و یوسف قصد کرد با انجام عملی بازدارنده، زلیخا را از گناه بازدارد و ترک معصیت کند». در این لحظه اگر برهان رب نیامده بود، یعنی اگر یوسف از طرف خداوند به عاقبت هرگونه عکس العملی در مقابل زلیخا واقف نمی گشت، آن عمل بازدارنده را انجام می داد و در آن صورت متهم به خیانت می شد، اما چون یوسف به این علم دست یافت، حرکتی انجام نداد و صحنه را ترک کرد. به این ترتیب، خداوند سوء(عمل بازدارنده اتهام زا) و فحشا(زنا) را از حضرت یوسفG دور ساخت. این همان معنای عصمت مطلقه ای است که تمام انبیای الهی، از جمله حضرت یوسف، متصف به آن بودند.

Keywords:

عصمت حضرت یوسف , هم , قصد گناه , آیه ۲۴ سوره یوسف

Authors

سید محمد تقی حسینی آقایی

دانشجوی دکتری جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران

علی اصغر ناصحیان

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران

محمد قربان زاده

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • قرآن کریمابن بابویه، محمد بن علی(۱۳۵۸)، علل الشرائع، قم: کتابفروشی ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی (۱۳۷۶)، کتاب الامالی، تهران: کتابچی ...
  • ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی (۱۳۲۷)، تهذیب التهذیب، بیروت: ...
  • ابنخمیر، علی بن احمد(۱۴۲۰)، تنزیه الانبیاء عما نسب الیهم حثاله ...
  • ابن عاشور، محمد بن طاهر(۱۴۲۰)، تفسیر التحریر و التنویر المعروف ...
  • ابنعطیه، عبدالحق بن غالب(۱۴۲۲)، المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، ...
  • ابن فارس، احمد بن فارس(۱۴۰۴)، معجم مقاییس اللغه، قم: مکتب ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم(۱۴۱۴)، لسان العرب، ج۱۳، چ۳، بیروت: ...
  • ازهری، محمد بن احمد(۱۴۲۱)، تهذیب اللغه، بیروت: دار احیاء التراث ...
  • ثعالبی، عبدالرحمن بن محمد(۱۴۱۸)، تفسیر الثعالبی المسمی بالجواهر الحسان فی ...
  • جزایری، سید نعمت الله(۱۴۰۴)، النور المبین فی قصص الانبیاء و ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد(۱۳۷۶)، الصحاح: تاج اللغه و صحاح العربیه، ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد(۱۴۱۲)، مفردات الفاظ القرآن، بیروت: دار ...
  • رشید رضا، محمد(۱۴۱۴)، تفسیر القرآن الحکیم الشهیر بتفسیر المنار، بیروت: ...
  • زجاج ابواسحاق، ابراهیم بن السری(۱۴۱۶)، اعراب القرآن، محقق: ابراهیم ابیاری، ...
  • زجاج ابواسحاق، ابراهیم بن السری(۱۴۰۸)، معانی القرآن و اعرابه، ج۳، ...
  • زمخشری، محمود بن عمر(۱۴۰۷)، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و ...
  • طباطبایی، محمدحسین(۱۳۹۰)، المیزان فی تفسیر القرآن، چ۲، بیروت: موسسه الاعلمی ...
  • طبرسی، فضل بن حسن(۱۳۷۲)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، چ۳، ...
  • طبری، محمد بن جریر(۱۴۱۲)، جامع البیان فی تفسیر القرآن(تفسیر الطبری)، ...
  • طریحی، فخرالدین بن محمد(۱۳۷۵)، مجمع البحرین، محقق: احمد حسینی اشکوری، ...
  • عسقلانی، ابن حجر(۱۳۹۰)، لسان المیزان، چ۲، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات ...
  • عسکری، حسن بن عبدالله(۱۴۰۰)، الفروق فی اللغه، بیروت: دار الافاق ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد(۱۴۰۹)، کتاب العین، چ۲، قم: هجرت ...
  • قمی، علی بن ابراهیم(۱۳۶۳)، تفسیر القمی، محقق: طیب موسوی جزایری، ...
  • کلانتری، علی اکبر(۱۳۸۴)، نقش دانش رجال در تفسیر و علوم ...
  • ماتریدی، محمد بن محمد(۱۴۲۶)، تاویلات اهل السنه(تفسیر الماتریدی)، محقق: مجدی ...
  • مجلسی، محمدباقر (بی تا)، بحار الانوار، محقق: محمدباقر عبدالزهراء محمودی ...
  • محسنی، محمد آصف(۱۴۱۳)، صراط الحق، چ۲، قم: ولایت ...
  • المراغی، احمد مصطفی(بی تا)، تفسیر المراغی، ج۱۲، بیروت: داراحیاء التراث ...
  • مصطفوی، حسن(۱۴۱۷)، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: موسسه الطباعه ...
  • معرفت، محمدهادی(۱۴۱۰)، التمهید فی علوم القرآن، چ۳، قم: مرکز مدیریت ...
  • مغنیه، محمدجواد(۱۳۷۸)، تفسیر کاشف، ترجمه موسی دانش، قم: بوستان کتاب ...
  • مقاتل بن سلیمان (۱۴۲۳)، تفسیر مقاتل بن سلیمان، محقق: عبدالله ...
  • مکارم شیرازی، ناصر(۱۳۷۱)، تفسیر نمونه، چ۱۰، قم: دار الکتب الاسلامیه ...
  • موسوی همدانی، سید محمدباقر(۱۳۷۴)، ترجمه تفسیر المیزان، چ۵، قم: جامعه ...
  • نیشابوری، محمود بن ابوالحسن(۱۴۱۵)، ایجاز البیان عن معانی القرآن، محقق: ...
  • واحدی، علی بن احمد،(۱۴۱۵) الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، دار ...
  • نمایش کامل مراجع