برآورد شاخص توسعه انسانی استان های ایران و بررسی تاثیر آن بر رشد اقتصادی با استفاده از منطق فازی

Publish Year: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 248

This Paper With 34 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JQE-17-2_003

تاریخ نمایه سازی: 27 آبان 1402

Abstract:

ازنظر سازمان ملل هدف اساسی توسعه بهبود کیفیت زندگی انسان است. بر این اساس شاخص توسعه ی انسانی توسط نهاد مذکور به عنوان معیار کیفیت زندگی معرفی شده است. شاخص توسعه انسانی یک شاخص ترکیبی خالص است که متوسط موفقیت یک کشور را در سه معیار پایه از توسعه اندازه می گیرد: بهداشت و سلامتی، آموزش و رفاه اقتصادی. در این مقاله، ابتدا شاخص توسعه ی انسانی (بدون نفت) برای استان های ایران در سال های ۱۳۸۵، ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ با تکیه بر روش جدید سازمان ملل محاسبه شده است سپس تاثیر این شاخص بر رشد اقتصادی با استفاده از داده های استانی و روش منطق فازی بررسی گردیده است. در مقوله فازی سازی، پروسه طراحی با توجه به نوع ممدانی و همراه با در نظر گرفتن تابع عضویت مثلثی و ذوزنقه ای دنبال خواهد شد. مطابق نتایج حاصله بیشترین و کمترین شاخص توسعه ی انسانی استان ها در سال های ۱۳۸۵، ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ به ترتیب برابر با ۷۳۳/۰، ۷۵۱/۰ و ۷۶۹/۰ برای استان تهران و ۵۹۵/۰، ۵۳۹/۰ و ۶۳۱/۰ برای استان سیستان و بلوچستان است. بعد از سیستان و بلوچستان استان های کردستان، خراسان شمالی، کهگیلویه و بویراحمد و لرستان پایین ترین شاخص توسعه ی انسانی را در بین استان های کشور دارند. داده های به دست آمده نشان می دهد، متوسط توسعه ی انسانی استان ها در کشور در فاصله ۱۳۸۵ الی ۱۳۹۰ رشدی معادل ۳ درصد داشته است درحالی که این رشد در فاصله ۱۳۹۰ الی ۱۳۹۵ به ۵/۰ درصد کاهش یافته است. بررسی اجزاء شاخص توسعه ی انسانی نشان می دهد مهم ترین عامل کندی بهبود توسعه ی انسانی رشد منفی درآمد سرانه ی استان ها در فاصله ۱۳۸۵ الی ۱۳۹۵ است. در این فاصله درآمد سرانه ی استان ها به طور متوسط حدود ۲۰ درصد کاهش یافته است. با دقت در یافته ها ملاحظه می گردد که شاخص آموزش استان ها، نقطه قوت شاخص توسعه انسانی استان ها است که نشان می دهد تحولات خوبی در سال های اخیر رخ داده است و وضعیت آموزش وپرورش در کشور از دوره ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۵ همواره رو به بهبود بوده و از ۵۷۷/۰ به ۷۳۶/۰ افزایش یافته است.  توجه به این که در فاصله ۱۳۹۰ الی ۱۳۹۵ روند بهبودی توسعه ی انسانی نسبت به قبل از آن بسیار اندک بوده است لازم است برنامه ریزان کشور نسبت به سرمایه گذاری در آموزش و بهداشت و سلامتی که اجزای اثرگذار شاخص توسعه اند، توجه بیشتری داشته باشند. همچنین برای بهبود شرایط زندگی ساکنین استان های که شاخص توسعه ی انسانی پایینی دارند و بنابراین دچار فقر و محرومیت بیشتری هستند، نسبت به سرمایه گذاری در آموزش و بهداشت و سلامتی این مناطق توجه بیشتری صورت گیرد تا ضمن افزایش درآمد سرانه ی و اشتغال این مناطق، شرایط برای کاهش فقر و محرومیت فراهم شود؛ اقداماتی که درنهایت می تواند نابرابری منطقه ای و بین استانی در کشور را کاهش دهد. این نکته نیز قابل تامل است که در طول سه دهه ی گذشته دولت و برنامه ریزان توسعه ی کشور، از طرق مختلف مناطق محروم و کمتر توسعه یافته را شناسائی نموده که با یافته های این مقاله همسو بوده اند اما آنچه که باعث شده که در طول سه دهه گذشته و به رغم ادعای توجه مسئولین به این مناطق، تفاوت معنی داری در وضعیت اجتماعی اقتصادی این استان ها رخ ندهد، شاید نگاه تک بعدی به مسئله ی توسعه و انجام سرمایه گذاری های کور در این مناطق بوده است. نتیجه دیگر تحقیق بیانگر تاثیر توسعه ی انسانی بر رشد اقتصادی استان ها با استفاده از روش فازی ممدانی است. با توجه به قوانین فازی طراحی شده در نرم افزار متلب، میزان تاثیر شاخص توسعه ی انسانی بر رشد اقتصادی استان ها مشخص می شود. تحقق قوانین دوم و سوم از قوانین منتج از روش فازی بیانگر تاثیر مثبت شاخص توسعه ی انسانی بر رشد اقتصادی به عنوان خروجی سیستم فازی استان ها بوده است. با دقت در یافته ها ملاحظه می گردد که  تا قبل از سطح توسعه ی انسانی به میزان ۴/۰ رابطه چندانی بین توسعه ی انسانی و رشد اقتصادی ملاحظه نمی شود اما بعد از آن به وضوح رابطه مثبت است.

Keywords:

Authors

سید مرتضی افقه

عضو هئیت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز

عبد المجید آهنگری

اهواز _دانشگاه شهید چمران _دانشکده اقتصاد _کد پستی ده رقمی:۱۷۵۰۵۳۲۳۳۶- ۳۳۶۶۱۸۷- ۰۹۱۶۶۱۳۰۶۳۲- دور نگار:۳۳۳۷۴۱۱

حسین عسکری پور

دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • Absalyamova, G., B. Absalyamov & F. Mukhametgalieva. (۲۰۱۵) Management of ...
  • Afshari, Z., S. Shirinbakhsh. & N. Ebrahimi. (۲۰۱۲). The Comparative ...
  • Agarwal, p. (۲۰۰۶). Higher Education in India: The Need for ...
  • Ahad Hassan, A. (۲۰۱۶). Human Capital and Economic Growth of ...
  • Akbarmousavi, S. & J. Haghighat. (۲۰۱۴). Estimate time series of ...
  • Aleemran, R & S. A. Aleemran. (۲۰۱۱). Measurment The Impact ...
  • Arabi, Z & A. Kazemi. (۲۰۱۳). The Effect of Human ...
  • Asadi, A. & S. M. Esmaeil. (۲۰۱۳). The Impact of ...
  • Basu, S. (۱۹۹۷). The Conservatism Principle and the Asymmetric Timeliness ...
  • Birdsal, N., G. Ross & R. Sabot. (۱۹۹۵). Inequality and ...
  • Central Bank of the Islamic Republic of Iran, Tehran. [in ...
  • Costantini, V. & C. Martini. (۲۰۰۹). A Modified Environmental Kuznets ...
  • Costantini, V. & S. Monni. (۲۰۰۸). Environment, human development and ...
  • Daghighiasli, A., Z. Bradal. & N. Safdari. ( ۲۰۰۹). The ...
  • Daniela, M. & C. Oana. (۲۰۱۵). Correlation between Human Development ...
  • Duflo, E. (۲۰۰۱). Schooling and Labor Market Consequences of School ...
  • Elspeth, H., G. Kara-Fai & A. Sharpe. (۲۰۱۲). The Human ...
  • Emadzadeh,M. (۲۰۰۲). Economics of Education. Tehran, Ney Press.. ...
  • Escosura, L.P. (۲۰۱۳). Human Development in Africa: A Long- Run ...
  • Fotros, M. H. & A. Torkmeni. (۲۰۱۲). Modified Human Development ...
  • Frazier, J. (۱۹۹۷). Sustainable Development:Modern Elixir or Sack Dress? Environmental ...
  • Haaryani Ardakani, M. (۲۰۰۵). Economic Development and Planning. Tehran, Avai ...
  • Haq, M. U. (۱۹۷۶). The Poverty Curtain-Choices for the Third ...
  • Imran, M. B., S. Bano & M. Azeem. (۲۰۱۲). Relationship ...
  • Jafari, A. & H. Shabazi. (۲۰۱۴). A review of fuzzy ...
  • Jafarisamimi, A. & Raisi, Z. ( ۲۰۱۶). The Nonlinear Impact ...
  • Kovacevic, M. (۲۰۱۱). Review of HDI Critiques and Potential Improvements. ...
  • Lilly, H. ( ۲۰۱۳). Fuzzy Control and Identification,Translat by Mahmoud ...
  • Lucas, E. (۱۹۸۸). On the Mechanics of Economic Development. Journal ...
  • Mahmoudi, V. (۲۰۰۹). The Relationship between Economic Growth and Human ...
  • Management and Planning Organization. (۱۹۹۸). First Human Development Report of ...
  • Mukherjee, S. & G. A. Chakrabort. (۲۰۱۰). Is there any ...
  • Nayak, P. (۲۰۰۸). Human Development: Concept and Measurement, Economic Growth ...
  • Noori Naeini, M., H. Ghasemi. & M.S. Kazemi. (۲۰۱۶). Examinationof ...
  • Pronce,C. & F. D. Ramirez(۲۰۰۹). Intelligent Control Systems with LabVIEW. ...
  • Psacharopolous, G. (۱۹۹۴). Returns to investment in education: a global ...
  • Rains, Gustav., F. Stewart & A. Ramirez. (۲۰۰۰). Economic Growth ...
  • Ramirez, A., G. Ranis & F. Stewart. (۱۹۹۸). Human Development ...
  • Ranis, G. (۲۰۰۴). Human Development and Economic Growth, Economic Growth ...
  • Ravallion, M. (۱۹۹۷). Good and Bad Growth: The Human Development ...
  • Rozbehan, M. (۲۰۱۴). The Basics of Economic Development. Tehran, Mehrabannashr ...
  • Sadeghihi, H., A. Assri. & A. Masaeli. (۲۰۰۹). Introducing a ...
  • Sarlak, H & K. Hazhirkaini. (۲۰۱۳). The Effects of and ...
  • Sen, A. (۱۹۹۹). Development as Freedom. New York: Knopf.. ...
  • Sobhani, H. ( ۱۹۹۲). Return on Educational Investments. Journal of ...
  • Stanton, A. (۲۰۰۷). The Human Development Index: A History. the ...
  • Strauss, j. (۱۹۸۶). Does Better Nutrition Raise Farm Productivty? The ...
  • Streeten, p. (۱۹۸۱). First Thing First, Meeting Basic Human Need ...
  • Sumathi, S. & S. Paneerselvam. (۲۰۱۰). Computational intelligence paradigms. theory ...
  • Suri, T. & M.A. Boozer. (۲۰۱۱). Paths to Success: The ...
  • Taghavi, M. & Mohammadi, H. ( ۲۰۰۶). The Effect of ...
  • United Nations Development Programme. (UNDP): ۱۹۹۰, ۱۹۹۹, ۲۰۱۰, ۲۰۱۱, ۲۰۱۵ ...
  • Wang. L.X.(۱۹۹۹). A course in fuzzy systems. Prentice-Hall Press,USA,۱۹۹۹. ISBN-۱۰: ...
  • Yakunina, R.p. & G. A. Bychkov. (۲۰۱۵). Correlation Analysis of ...
  • Yoshihisa, G. & Y. Hayami. (۱۹۹۹). Accumulation of education in ...
  • نمایش کامل مراجع