مفهوم جذبه در نظام معرفتی عرفان اسلامی
عنوان مقاله: مفهوم جذبه در نظام معرفتی عرفان اسلامی
شناسه ملی مقاله: JR_JRMT-50-1_002
منتشر شده در در سال 1396
شناسه ملی مقاله: JR_JRMT-50-1_002
منتشر شده در در سال 1396
مشخصات نویسندگان مقاله:
الهام سیدان - استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان
خلاصه مقاله:
الهام سیدان - استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان
نظر به گستردگی تعاریف و مفاهیمی که از جذبه در متون عرفانی مطرح است، این پژوهش به بررسی، طبقه بندی و تحلیل موضوع جذبه در متون نثر عرفانی تا قرن هفتم هجری می پردازد. نتایج این بررسی نشان می دهد که جذبه در متون عرفانی همیشه به یک معنا به کار نرفته است؛ برخی از این مفاهیم عبارتند از: مشاهده و معاینه، وجد و اخذ، سیر در احوال، اجتبا و اصطفا، طلب، توفیق و عنایت و آزاد شدن از بندگی نفس. در اغلب این تعاریف جذبه کششی از جانب حق تعالی است و در برخی تعاریف هم جذبه کشش بنده به سمت حق و به مفهوم طلب تعبیر شده است. بررسی سیر مفهوم جذبه نشان می دهد اگرچه جذبه موهبتی الهی است، بدون مقدمه بر فرد وارد نمی شود. در واقع بنده با پاکسازی درون، زمینه دریافت جذبه الهی را فراهم می کند، همچنین جذبه در کلام عرفا درجات مختلفی دارد؛ به گونه ای که در هر مقامی نوعی از جذبه بر فرد وارد می شود. در یک تقسیم بندی کلی جذبه به انواع عام و خاص تقسیم می شود. از دیگر اقسام جذبه کششی است که حق تعالی در روز ازل نصیب ذریه انسان می کند و آن را بر فطرت خداجو می آفریند.
کلمات کلیدی: جذبه, جذبه خاص, جذبه عام, مجذوب, مشاهده
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1889029/