جنبش دانشجویی و رادیکالیسم سیاسی؛ چگونه مبارزه های دانشجویی در سه دهه اول سلطنت پهلوی دوم به نتیجه ناخواسته تثبیت وضعیت موجود منجر می شد؟

Publish Year: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 42

This Paper With 22 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SSIMU-10-22_006

تاریخ نمایه سازی: 19 اسفند 1402

Abstract:

اهداف: هدف این مقاله نشان دادن یکی از آسیب های فرهنگ سیاسی در ایران است. در وضعیتی که جامعه، نهادمندی سیاسی را تجربه نکرده باشد. مواجهه و تعامل نیروها و گروه های رقیب با یکدیگر می تواند به راحتی به یک رابطه آنتاگونیستی فرسایشی تبدیل شود. بر این اساس، این مقاله در صدد بررسی برخی از برهه های حساس در تاریخ جنبش دانشجویی در دوران پهلوی دوم است تا نشان دهد چگونه پافشاری بر حفظ جهان بینی اعتراضی و تبدیل شدن سازش ناپذیری به یک فضیلت سیاسی، می تواند راه را بر تحلیل واقع بینانه امور ببندد و به شکلی متناقض، مجالی برای بهره برداری نیروهای ارتجاعی از رادیکالیسم انقلابی فراهم کند. روش مطالعه: این مقاله با روش مطالعه اسنادی و بهره گیری از تحلیل طبقاتی کارل مارکس از نیروهای سیاسی فعال در فرانسه پس از انقلاب ۱۸۴۸ انجام شده است. یافته ها: در برخی از مقاطع حساس تاریخی، اعتراضات دانشجویی برخلاف انتظار به جای به نقد کشیدن قدرت حاکم و دیکتاتوری دربار، ناخواسته به یاری آن شتافته است و در عمل به حامی دربار و قدرت شاه تبدیل شده است. در سه مقطع نخست وزیری احمد قوام، محمد مصدق و علی امینی سیاست مدارانی به قدرت رسیدند که توانایی احیای قدرت دولت در برابر دربار را داشتند. اما اعتراضات دانشجویی در عمل باعث تضعیف قدرت این دولت ها شد؛ تا جایی که دربار توانست این رقبا را از سر راه خود بردارد و دیکتاتوری خود را بیش از گذشته تثبیت کند. نتیجه گیری: یکی از ابعاد آسیب زای فرهنگ سیاسی در ایران معاصر عدم توجه به ارزش تاکتیکی رادیکالیسم و تبدیل شدن آن به یک خط مشی ثابت و تغییرناپذیر در برخی مقاطع تاریخی است. شناخت الگوها و انتخاب هایی که با قصد ایجاد فضای باز سیاسی در عمل به بسته تر شدن جامعه منجر شده اند، باید دستمایه تامل انتقادی-تاریخی قرار گیرند تا تکرارشان به تشدید مشکلات و مصائب سیاسی نینجامد.

Authors

عباس خورشید نام

استادیار جامعه شناسی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • آبراهامیان، یرواند (۱۳۷۶). مقالاتی در جامعه­شناسی سیاسی ایران. ترجمه سهیلا ...
  • امیرخسروی، بابک (۱۳۷۵). نظر از درون به نقش حزب توده ...
  • بازرگان، مهدی (۱۳۷۷). شصت سال خدمت و مقاومت. تهران: نشر ...
  • برک، ادموند (۱۳۹۳). تاملاتی بر انقلاب فرانسه. ترجمه سهیل صفاری. ...
  • بیات، کاوه (۱۳۷۳). دانشگاه تهران؛ اول بهمن ۱۳۴۰، فصل­نامه گفتگو، ...
  • جیرانی، هوشنگ (۱۳۹۹). درآمدی بر جنبش دانشجویی در ایران (۱۳۵۷-۱۳۲۰). ...
  • خامه­ای، انور (۱۳۶۳). فرصت بزرگ از دست رفته. تهران: انتشارات ...
  • خسروپناه، محمدحسین (۱۳۷۷). سازمان افسران حزب توده ایران ۱۳۳۳-۱۳۲۳. تهران: ...
  • دانایی، محمدحسین (۱۳۹۸). دوران دانشکده. تهران: نشر اطلاعات ...
  • دریپر، هال (۱۳۸۲). نظریه انقلاب مارکس. ترجمه حسن شمس­آوری. تهران: ...
  • سیاسی، علی­اکبر (۱۳۹۳). یک زندگی سیاسی. تهران: نشر ثالث ...
  • صالحی، انوش (۱۳۹۶). اسم شب، سیاهکل؛ جنبش چریک­های فدایی خلق ...
  • ضیاء ظریفی، ابوالحسن (۱۳۹۵). سازمان دانشجویی دانشگاه تهران، نگاهی دیگر ...
  • مارکس، کارل (۱۳۹۳). هجدهم برومر لوئی بناپارت. ترجمه باقر پرهام. ...
  • مرادی مراغه­ای، علی (۱۳۹۸). جان­های شیفته؛ نقدهایی بر جنبش چریکی ...
  • مرکز بررسی اسناد تاریخی (۱۳۸۰). چپ در ایران به روایت ...
  • ملکی، خلیل (۱۳۶۸). خاطرات سیاسی خلیل ملکی. با مقدمه محمدعلی ...
  • میرسپاسی، علی (۱۳۸۷). روشنفکران ایران: روایت­های یاس و امید. ترجمه ...
  • وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (۱۳۸۰). اسنادی از جنبش دانشجویی ...
  • هانتینگتون، ساموئل (۱۳۹۷). سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی. ترجمه ...
  • هیرشمن، آلبرت (۱۴۰۰). خطابه ارتجاع؛ انحراف بیهودگی مخاطره. ترجمه محمد ...
  • نمایش کامل مراجع