شناسائی مصادیق غیرعقدی نهاد اجاره در نظام حقوقی ایران و فقه امامیه
عنوان مقاله: شناسائی مصادیق غیرعقدی نهاد اجاره در نظام حقوقی ایران و فقه امامیه
شناسه ملی مقاله: JR_CLK-12-2_009
منتشر شده در در سال 1402
شناسه ملی مقاله: JR_CLK-12-2_009
منتشر شده در در سال 1402
مشخصات نویسندگان مقاله:
محمدمهدی عزیزاللهی - استادیار دانشکده حقوق دانشگاه فم
سید مهدی دادمرزی - دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه قم
علی جوادیه - دانشکده حقوق دانشگاه قم
خلاصه مقاله:
محمدمهدی عزیزاللهی - استادیار دانشکده حقوق دانشگاه فم
سید مهدی دادمرزی - دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه قم
علی جوادیه - دانشکده حقوق دانشگاه قم
ماده ۴۶۶ قانون مدنی و اقوال فقها و حقوقدانان به صراحت به عقد بودن اجاره اشاره دارد. اما مصادیقی همچون اجاره مراضاتی (مرتبط با مواد ۵۰۱ و ۵۱۵ قانون مدنی) که با قالب عقدی سازگاری ندارد این سوال را به وجود می آورد که آیا ممکن است اجاره مصادیق غیر عقدی نیز داشته باشد؟ اگر چنین اجاره ای فرض شود، بر هم زدن تلازم میان عقد بودن و اجاره بودن چگونه ممکن است؟ بررسی های صورت گرفته در این نوشتار در پاسخ این سوالات این نتیجه را حاصل آورد که اجاره مراضاتی و اجاره اجباری، به عنوان مصادیق غیر عقدی نهاد اجاره قابل شناسائی می باشند. به این شکل که اجاره مراضاتی از طریق ایقاع و اجاره اجباری به حکم قانون گذار ایجاد می شوند. چنین برداشتی مستلزم آن است که عقد بودن اجاره، جزء ذات آن تلقی نشود و تلازم میان عقد بودن و اجاره بودن کنار گذاشته شود؛ اگرچه این دیدگاه مشهور است که اجاره را خارج از عقد غیر قابل تصور می داند؛ لکن به نظر می رسد ماهیت و ذات اجاره چیزی جز «تملیک منفعت در برابر عوض معین» نبوده و عقد بودن داخل در آن نیست. از این رو می توان قائل به نظر بود که قالب های ایجاد کننده ی ماهیت های حقوقی، بیش از آنکه موضوعیت داشته باشند، طریقیت دارند. به بیانی دیگر قالب هایی نظیر عقد، ایقاع، ایقاع با حق رد و قبول و ...، وسایلی هستند برای ایجاد ماهیت حقوقی نه خود ماهیت حقوقی. با این فرض می توان اجاره را قدر جامعی دانست که می تواند مصادیقی غیر از مصداق عقدی را دارا باشد.
کلمات کلیدی: اجاره, اجاره مراضاتی, اجاره اجباری, جمع مصادیق, اجاره غیرعقدی
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/1941366/