هنجارگریزی معنایی در سوره های زخرف و دخان
عنوان مقاله: هنجارگریزی معنایی در سوره های زخرف و دخان
شناسه ملی مقاله: JR_JQR-29-110_001
منتشر شده در در سال 1403
شناسه ملی مقاله: JR_JQR-29-110_001
منتشر شده در در سال 1403
مشخصات نویسندگان مقاله:
علی شیخ جامی پشته ئی - دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری
عباس گنجعلی - دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری
سید مهدی نوری کیذقانی - دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری
سید مرتضی حسینی - استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، بیرجند، ایران
خلاصه مقاله:
علی شیخ جامی پشته ئی - دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری
عباس گنجعلی - دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری
سید مهدی نوری کیذقانی - دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری
سید مرتضی حسینی - استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، بیرجند، ایران
با ظهور مکتب فرمالیسم توسط زبان شناسان روسی، مباحثی چون آشنایی زدایی، برجسته سازی و هنجارگریزی در نقد صورتگرا مطرح شد که طی آن، شکل و ساختار سخن ادبی از دیگر سخن، متمایز می شود؛ امری که سبب شده تکنیک های هنری قرآن کریم بیشتر مورد توجه قرار گیرد. از این نظرگاه، قرآن با پرهیز از سخنان تکراری، کلیشه ای و ملال آور، دست به ابتکار زده و با جابه جایی، حذف و جایگزینی کلماتی خاص، توانسته تا با رمزآلود ساختن کلام و درنتیجه طولانی شدن فرایند ادراک، حس کنجکاوی را در مخاطب برانگیخته و وی را به کشف مفاهیم نهفته اش سوق دهد. این پژوهش بر آن است تا با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی نقش الفاظ در ایجاد هنجارگریزی به منظور القای مفاهیم خاص بپردازد. نتایج پژوهش نشان می دهد که ترکیب ها و هم نشینی های غیر عادی (تشبیه، تجسید، حس آمیزی و تناقض نما) و جابه جایی و جانشینی صورت های زبان (مجاز، استعاره)، منجر به خروج از هنجارهای دلالت و معنا گردیده و در نتیجه، فرایند ادراک پیام را با تاخیر مواجه نموده و زمینه تدبر در آیات را فراهم ساخته است. همچنین در سوره های زخرف و دخان، هر دو نوع مبالغه، یعنی مبالغه وصفی و مبالغه در صیغه دیده می شود که در گسترش و سیلان معنای مورد نظر، مفید واقع شده است.
کلمات کلیدی: قرآن, هنجارگریزی معنایی, زخرف, دخان
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/2001189/