بررسی تحلیلی دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی درباره «قلم» با رویکرد فلسفی و روایی
عنوان مقاله: بررسی تحلیلی دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی درباره «قلم» با رویکرد فلسفی و روایی
شناسه ملی مقاله: JR_WISDOM-10-1_008
منتشر شده در شماره 1 دوره 10 فصل در سال 1398
شناسه ملی مقاله: JR_WISDOM-10-1_008
منتشر شده در شماره 1 دوره 10 فصل در سال 1398
مشخصات نویسندگان مقاله:
محمدعلی وطن دوست - استادیار گروه فلسفه دانشگاه فردوسی مشهد
خلاصه مقاله:
محمدعلی وطن دوست - استادیار گروه فلسفه دانشگاه فردوسی مشهد
در آیات و روایات اسلامی، دو اصطلاح «قلم» و «لوح» در کنار هم به کار رفته و از مراتب علم فعلی خداوند دانسته شده است. از همین رو، دو اصطلاح یاد شده در فلسفه اسلامی نیز راه یافته و جزو مسائل فلسفه اولی قرار گرفته است. در این میان، فیلسوفانی مانند ملاصدرا، به گونه ای اجمالی و علامه طباطبایی، به گونه ای تفصیلی، با بهره گیری از آموزه های دینی کوشیده اند از «قلم» و «لوح»، تبیین فلسفی ارائه دهند. در جستار حاضر، دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی درباره «قلم» به شیوه توصیفی - تحلیلی و با رویکرد روایی و فلسفی مورد بازخوانی، تحلیل و بررسی قرار گرفته است. در پایان این نتیجه به دست آمده که براساس روایات و مبانی حکمت متعالیه، «قلم» و «اقلام» از حقایق عالم عقل می باشند که در سلسله طولی هستی، نسبت به حقایق پایین تر از خود جنبه فاعلی داشته و واسطه فیض شمرده می شوند. همچنین می توان قلم را برابر با عالم عقل و لوح را برابر با عالم مثال دانست که نسبت به عالم عقل جنبه قابلی دارد و حقایق را از آن عالم دریافت می کند. شایان ذکر است که میان این دو تفسیر ناسازگاری وجود ندارد و تفاوت تنها به نحوه اعتبار عقلی باز می گردد.
کلمات کلیدی: ملاصدرا, علامه طباطبایی, روایات, حکمت متعالیه
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/2003312/