سبک خراسانی در شعر و معماری
عنوان مقاله: سبک خراسانی در شعر و معماری
شناسه ملی مقاله: JR_JPRESS-10-36_004
منتشر شده در در سال 1398
شناسه ملی مقاله: JR_JPRESS-10-36_004
منتشر شده در در سال 1398
مشخصات نویسندگان مقاله:
غلامرضا معروف - دانشجوی دکترای پژوهش هنر، دانشکده پژوهش های عالی هنر و کارافرینی ، دانشگاه هنر اصفهان
نادر شایگان فر - دانشیار گروه پژوهش هنر، دانشکده ی پژوهش های عالی هنر و کار آفرینی، دانشگاه هنر اصفهان
خلاصه مقاله:
غلامرضا معروف - دانشجوی دکترای پژوهش هنر، دانشکده پژوهش های عالی هنر و کارافرینی ، دانشگاه هنر اصفهان
نادر شایگان فر - دانشیار گروه پژوهش هنر، دانشکده ی پژوهش های عالی هنر و کار آفرینی، دانشگاه هنر اصفهان
به سبک ادبی و معماری که در سده های آغازین تمدن اسلامی در خراسان بزرگ به وجود آمد، شیوه خراسانی گفته می شود. پژوهش حاضر سبک خراسانی را در این دو رسانه هنری بازشناسی می کند و سعی دارد به روش توصیفی و تفسیری به این پرسش پاسخ دهد که در پیوستار زمانی-مکانی موردمطالعه، چه اشتراکات و تفاوت هایی را می توان در شعر و معماری جست وجو کرد، همچنین اصطلاح تخصصی خراسانی در کدام یک از دو حوزه جامعیت معنایی بیشتری داشته است. بر این اساس، ویژگیهای قابل انطباق، مشابهتها، مشترکات، تقابلها و تضادهای این دو را برمی شمارد و پس از مرور مفهوم سبک و تبیین شیوه سبک شناسی ساختارگرا، جایگاه خراسان در مقام خاستگاه جنبشهای ملی (ابومسلم خراسانی و غیره)، فکری (عرفان خراسانی در برابر عرفان بغداد)، زبانی (فارسی دری به عنوان زبان ملی)، هنری (فلزکاری، سفالگری، معماری، ادبیات) توصیف و ویژگیهای سبکی شعر و معماری خراسانی تبیین و تحلیل میشود. از رهگذر این مطالعه تطبیقی می توان به این نتایج اشاره کرد: هر دو هنر در ادامه سنت هنری ساسانی، در گستره جغرافیایی و دوره زمانی تقریبا مشترک پس از یک وقفه آغاز می گردند و بنیان گذار یک «رنسانس فرهنگی» برای آیندگان می شوند. در معماری خراسانی، مصالح، بومآورد هستند و در شعر خراسانی واژگان، بومی. سادگی، بی پیرایگی و پرهیز از پیچیدگی، صفت مشترک هر دو است. در معماری، پلان عربی و ساختمان، ایرانی است و متناسب با آن در شعر خراسانی قالب عربی، مضمون ایرانی را حمل می کند. معماری خراسانی شیوه ای درونگرا مردم وار است درحالی که شعر خراسانی مادی گرا و بیشتر در خدمت مضامین اشرافی است. حاصل تحلیل اینکه شباهت های شعر و معماری سبک خراسانی در دو سطح زبانی -فرمی و ادبی- زیبایی شناختی مطرح است، درحالی که این دو در سطح فکری و فرهنگی ناقض جهان بینی های یکدیگرند. این تناقض معانی غایب این تعریف را فرامی خواند و نشان می دهد اصطلاح تخصصی سبک خراسانی در معماری به اندازه شعر جامعیت معنایی ندارد، زیرا فقط در مسجد مصداق یافته و از بناهای مجلل مذکور در منابع تاریخی، غفلت کرده است.
کلمات کلیدی: مطالعە تطبیقی, سبک خراسانی, شعر فارسی, معماری ایرانی
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/2030415/