گونه شناسی مضامین نقوش انسانی کاشی های دوره صفویه
عنوان مقاله: گونه شناسی مضامین نقوش انسانی کاشی های دوره صفویه
شناسه ملی مقاله: JR_NIAMG-10-25_009
منتشر شده در در سال 1402
شناسه ملی مقاله: JR_NIAMG-10-25_009
منتشر شده در در سال 1402
مشخصات نویسندگان مقاله:
میترا شاطری - دانشیار گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهرکرد،
زهرا رضاسلطانی - کارشناس ارشد رشته باستان شناسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد.
خلاصه مقاله:
میترا شاطری - دانشیار گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهرکرد،
زهرا رضاسلطانی - کارشناس ارشد رشته باستان شناسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد.
گونه شناسی مضامین نقوش انسانی کاشی های دوره صفویهکاشی کاری از روش های موثر در تزیین آثار وابسته به معماری است. در دوره صفوی با انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت و با توجه به لزوم ساخت بنا های متنوع با کارکرد های گوناگون، استفاده از هنر کاشی کاری به اوج شکوفایی رسید و هنرمندان به خلق آثاری زیبا با نقوش گیاهی، جانوری، هندسی، کتیبه ای و به ویژه نقوش انسانی دست زدند. در حالی که در دوره های پیشین، کم تر از نقوش انسانی روی کاشی ها بهره گرفته می شد؛ در دوره صفوی، مشخصا این محدودیت ازمیان رفت. علی رغم کمیت بالای نقوش انسانی نقششده بر کاشیهای این دوره، پژوهش متمرکز، جامع و مستقلی برروی آنان صورتنگرفتهاست. بر همیناساس در این پژوهش تلاش شده تا با بررسی و گونه شناسی موضوعی کاشی های با نقش انسانی دوره صفوی به این سوالات پاسخ داده شود که: نقوش انسانی بیشتر بر روی کاشی های کدام گروه از بناهای صفوی استفاده شده است؟ و این نقوش بیشتر چه مضامینی داشته و در چه گروه هایی قابل طبقه بندی هستند؟ هدف اصلی این پژوهش شناسایی، گردآوری و معرفی کاشی های با نقش انسانی دوره صفویه و گونه شناسی عمده مضامین بهکاررفته در آنها جهت تنویر مطالعات حوزه هنر و معماری در دوره صفویه است. اطلاعات این پژوهش با شناسایی و گرداوری ۸۲ قاب کاشی با نقوش انسانی با استفاده از روش یافته اندوزی کتابخانه ای و میدانی صورت گرفته است و روش پژوهش نیز توصیفی- تحلیلی است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که کاشی های با نقش انسانی در دوره صفویه بیشتر در بنا های غیر مذهبی همچون کاخ ها، کوشک ها و حمام ها و به صورت نادر تنها بر بنا های مذهبی مرتبط به آیین مسیحیت(کلیسا ها) به کاررفته اند. مضامین به کاررفته نیز از نظر موضوعی در ۵ گروه گلگشت، تک چهره نگاری، شکار و گریز، مذهبی- مسیحی و متفرقه قابل طبقه بندی هستند. بیشترین کمیت با ۳۷ قاب کاشی متعلق به مضامین مربوط به گل گشت و کمترین تعداد با ۹ عدد قاب کاشی مربوط به دو گروه شکار و گریز، و مذهبی – مسیحی می باشد.
کلمات کلیدی: واژگان کلید ی: کاشی کاری دوره صفویه, نقش انسانی, بناهای مذهبی, بناهای غیرمذهبی, گونه شناسی موضوعی
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/2062729/