خوانشی نو از سرزندگی شهری؛ جستاری انتقادی به خوانش های معاصر سرزندگی شهری در ایران
عنوان مقاله: خوانشی نو از سرزندگی شهری؛
جستاری انتقادی به خوانش های معاصر سرزندگی شهری در ایران
شناسه ملی مقاله: JR_HAFTH-12-48_010
منتشر شده در در سال 1403
شناسه ملی مقاله: JR_HAFTH-12-48_010
منتشر شده در در سال 1403
مشخصات نویسندگان مقاله:
عماد شمس اله
حمید ماجدی
زهرالسادات سعیده زرآبادی
خلاصه مقاله:
عماد شمس اله
حمید ماجدی
زهرالسادات سعیده زرآبادی
سرزندگی شهری، مفهومی دشوار و چندوجهی است که تبیین و خوانش آن به سادگی تجربهاش نیست. اگرچه این مفهوم طی شش دهه که از حیات آن در عرصه شهرسازی دنیا میگذرد مورد توجه نگرهپردازان و حرفهمندان قرار گرفته اما تاکنون بهگونهای مناسب «مفهومسازی» نشده است. ضمن آنکه در ادبیات موضوعیاش با فقدان انسجام نظری روبرو است. ابعاد این مسئله، در عرصه پژوهشهای داخلی، گستردگی بیشتری پیدا کرده که برآمده از برداشتها و خوانشهای ناصحیح و آمیختگیهای لفظی و معنایی با مفهوم «زیستپذیری» است. این مقوله به شکلگیری ابهامات و آشفتگیهایی در رابطه با سرزندگی شهری انجامیده که تا به امروز، پژوهشی نسبت به آن، رویکردی انتقادی نداشته و در جهت اصلاح آن گامی موثر برنداشته است. بنابراین، شفافسازی پیرامون اشتباهات پرتکرار پژوهشهای داخلی پیشین و همچنین ارائه خوانشی نو مطابق با ماهیت و اهمیت این مفهوم، ضروری است. بر این اساس، پژوهش پیشرو، در سطح اول با استفاده از روش تحلیل محتوای متون به بررسی خوانشهای سرزندگی شهری در پژوهشهای خارجی پرداخته و در سطح دوم، ۴۸ مقاله داخلی منتخب(بر اساس معیارهای ترجیحی دستورالعمل پریزما) انتشار یافته در بازه زمانی (۱۳۸۶-۱۴۰۰) را با رویکردی تحلیلی-انتقادی مورد بررسی قرار میدهد. در سطح سوم نیز، خوانشی نو از سرزندگی شهری ارائه مینماید. بر اساس نتایج پژوهش پیشرو، سرزندگی شهری، یک «فرامفهوم» یا «ابرمفهوم» است که خوانش یا بازخوانی آن نیازمند «رویکردی کلنگر» است، بهگونهای که میتوان آن را با استفاده از استعاره کوه یخ، مدلسازی کرد. در پژوهش حاضر، این فرامفهوم، «چشمانداز آرمانی طراحی شهری خوب» خوانده شده و در قالب کوه یخی دارای یک لایه بیرونی قابل مشاهده با عنوان «پرسونای سرزندگی» و چهار لایه زیرین پنهان مشتمل بر «کیفیت زندگی»، «کیفیت محیطی»، «مدیریت سرزندگی» و «نیروهای هدایتگر سرزندگی» مفهومسازی گردیده است.
کلمات کلیدی: سرزندگی شهری, استعاره کوه یخ, فرامفهوم, نگرش انتقادی, تحلیل محتوا
صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/2063631/