تحلیل مطالعات هوش مصنوعی از دریچه اخلاق پزشکی: مطالعه کتاب سنجی

مقدمه: امروزه کاربست قابل توجه فناوری هوش مصنوعی در مراقبت های بهداشتی و درمانی علوم پزشکی، چالش های اخلاقی متعددی را برای نظام سلامت به همراه داشته است.پژوهش حاضر به تحلیل کتاب سنجی کلیه انتشارات مرتبط با اخلاق پزشکی در کاربست ابزارهای هوش مصنوعی پرداخته است.روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی بوده که با رویکرد علم سنجی اجرا شده است. جامعه پژوهش شامل کلیه انتشارات مرتبط با اخلاق پزشکی در مطالعات هوش مصنوعی است که در مجموعه هسته پایگاه وب آو ساینس نمایه شده اند. یافته ها: با پیاده سازی استراتژی جستجو، ۳۵۴ اثرعلمی در ارتباط با توجه به مفهوم اخلاق پزشکی در کاربست ابزارهای هوش مصنوعی یافت شد. این اسناد اکثرا از نوع مقالات پژوهشی (۰۵/۷۰ درصد) بودند. از سال ۲۰۱۹ تا تاریخ جستجو (۴ دسامبر ۲۰۲۴)، در سال های ۲۰۲۴، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۱ ، شاهد رشد ملموس تولیدات علمی هوش مصنوعی در ارتباط با مفهوم اخلاق پزشکی بوده ایم. همچنین گزارش شد که ایالات متحده آمریکا، آلمان و انگلیس، به ترتیب با ۸۹، ۴۱ و ۳۶ اثر، بیشترین سهم را در نشر مطالعات این حوزه داشته اند. بعلاوه با تحلیل استنادهای این آثار مشخص شد که پژوهش های سه کشور مذکور یعنی ایالات متحده آمریکا (با ۱۳۱۲ استناد دریافتی)، آلمان (با ۹۲۷ استناد دریافتی) و انگلستان (با ۸۹۳ استناد دریافتی) بیشترین استناد را دریافت کرده اند.نتیجه گیری: پژوهش های مرتبط با پیاده سازی فناوری هوش مصنوعی با نگرش اخلاق پزشکی در حال رشد هستند. لذا نیاز است که با توسعه هدفمند و اصولی این انتشارات به آگاهی رسانی و اطلاع رسانی گسترده تر موازین اخلاق پزشکی کمک نمود.

Keywords:

هوش مصنوعی , فناوری های هوشمند , پزشکی هوشمند , اخلاق پزشکی , اخلاق حرفه ای