روابط عمومی و تاب آوری اجتماعی در مواجهه با مخاطرات طبیعی شهری: تحلیل چندمتغیره الگوهای ارتباطی و مشارکتی

رشد شتابان شهرنشینی و افزایش فراوانی و شدت مخاطرات طبیعی شهری، ضرورت توجه به مفهوم تاب آوری اجتماعی را به عنوان یکی از ارکان اساسی مدیریت بحران برجسته ساخته است. در این میان، روابط عمومی به عنوان یک کنشگر ارتباطی و نهادی، نقش مهمی در شکل دهی الگوهای ارتباطی، تقویت مشارکت اجتماعی و افزایش اعتماد عمومی ایفا می کند. هدف این مقاله، مرور نظام مند ادبیات علمی داخلی و خارجی با تمرکز بر بررسی نقش روابط عمومی در ارتقای تاب آوری اجتماعی در مواجهه با مخاطرات طبیعی شهری و تحلیل چندمتغیره الگوهای ارتباطی و مشارکتی مرتبط با آن است. روش پژوهش حاضر توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مرور منابع علمی معتبر شامل مقالات پژوهشی، کتب تخصصی و گزارش های بین المللی است و از هرگونه تحلیل آماری یا داده محور اجتناب شده است. یافته های حاصل از مرور ادبیات نشان می دهد که تاب آوری اجتماعی مفهومی چندبعدی است که در تعامل میان متغیرهایی همچون ارتباطات دوسویه، مشارکت شهروندان، سرمایه اجتماعی، اعتماد نهادی و ظرفیت های نهادی شکل می گیرد. در این چارچوب، روابط عمومی از طریق مدیریت ارتباطات بحران، تسهیل گفت وگوی اجتماعی، اطلاع رسانی شفاف و ایجاد سازوکارهای مشارکتی، می تواند نقش موثری در کاهش آسیب پذیری اجتماعی و افزایش آمادگی، پاسخ و بازتوانی جوامع شهری ایفا کند. همچنین نتایج مرور تطبیقی مطالعات داخلی و خارجی حاکی از آن است که در بسیاری از پژوهش های داخلی، روابط عمومی بیشتر با رویکرد اطلاع رسانی یک سویه مورد توجه قرار گرفته، در حالی که ادبیات بین المللی بر رویکردهای تعاملی، مشارکتی و مبتنی بر حکمرانی ارتباطی تاکید دارد. در نهایت، مقاله با شناسایی شکاف های پژوهشی موجود، بر ضرورت بازتعریف نقش روابط عمومی در مدیریت مخاطرات طبیعی شهری و توسعه الگوهای ارتباطی و مشارکتی مبتنی بر تاب آوری اجتماعی تاکید می کند.

Keywords:

روابط عمومی , تاب آوری اجتماعی , مخاطرات طبیعی شهری , ارتباطات بحران , مشارکت اجتماعی