رابطه بین استفاده از روش های فعال تدریس و درک مفهومی مطالب دانش آموزان

روش های فعال تدریس به عنوان رویکردهای آموزشی که دانش آموزان را به مشارکت فعال، تفکر نقادانه و هم کاری در فرایند یادگیری ترغیب می کنند، پتانسیل بالایی برای ارتقای درک مفهومی مفاهیم علمی و ریاضی در دوره ابتدایی دارند. این مطالعه توصیفی-تحلیلی به بررسی رابطه بین استفاده از روش های فعال تدریس و درک مفهومی دانش آموزان ابتدایی می پردازد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره ابتدایی در مدارس دولتی و غیرانتفاعی در یک منطقه جغرافیایی مشخص است. نمونه به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد و حجم نمونه به طور هدفمند تعیین گردید. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای بود که هم متغیرهای مربوط به حضور و فراوانی استفاده از روش های فعال تدریس و هم شاخص های درک مفهومی دانش آموزان را اندازه گیری می کرد. روایی محتوا و سازه پرسشنامه با رویکرد محتوایی و تحلیل سطح اعتبار (Cronbach's alpha) بررسی شد و مقدار پایایی کل ابزار برابر با (\alpha = ۰.۸۶) برآورد شد. داده ها با آزمون t تک نمونه ای تحلیل شدند تا سطح تفاوت بین سطح انتظار پژوهش و سطح واقعی درک مفهومی مشخص شود و همچنین تحلیل های توصیفی–استنباطی برای بررسی رابطه بین فرایندهای آموزشی فعال و زیرمجموعه های درک مفهومی انجام شد. یافته های اصلی نشان می دهد که استفاده سیستماتیک از روش های فعال تدریس با سطح بالاتری از درک مفهومی در دانش آموزان همراه است و به ویژه در موقعیت های طراحی یادگیری مبتنی بر حل مسئله، کارگروهی و توضیح مفهومی نشان داده می شود که با افزایش تعامل و بازخورد گروهی، درک مفهومی بهبود می یابد. بحث به مقایسه این یافته ها با پژوهش های پیشین می پردازد و محدودیت های مطالعه و پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی ارائه می شود. نتیجه گیری نشان می دهد که کاربرد منظم و هدفمند روش های فعال تدریس می تواند به ارتقای سطح درک مفهومی دانش آموزان ابتدایی منجر شود و توصیه هایی برای معلمان، مدیران مدارس و طراحان برنامه های آموزشی ارائه می شود. منابع به صورت APA در پایان درج خواهند شد.

Keywords:

روش های فعال تدریس , درک مفهومی , آموزش ابتدایی , توصیفی-تحلیلی , پرسشنامه , ارزیابی آزمون t