طراحی الگوی بومی هدایت تحصیلی دختران نوجوان دارای اختلالات یادگیری خاص درشهرستان بندرانزلی

شهرستان بندرانزلی به دلیل برخورداری از شرایط خاص جغرافیایی، اقتصادی و فرهنگی در نوار ساحلی دریای خزر، بافت آموزشی پیچیده ای را تجربه می کند که در آن برخی گروه های دانش آموزی در معرض آسیب پذیری مضاعف قرار دارند. در این میان، دختران نوجوان دارای اختلالات یادگیری خاص (SLD)در دوره دوم متوسطه، به سبب هم زمانی چالش های عصبی–رشدی، انتظارات جنسیتی، محدودیت های منطقه ای و فشارهای نظام آموزشی یکسان نگر، با موانع جدی در مسیر هدایت تحصیلی و روانی–اجتماعی مواجه اند. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارائه یک الگوی بومی و کاربردی برای هدایت جامع این گروه از دانش آموزان انجام شد.این مطالعه با رویکرد روش شناسی آمیخته (کیفی–کمی) اجرا گردید. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق با ۲۰ نفر از ذی نفعان کلیدی شامل دانش آموزان دارای SLD، معلمان، مدیران، مشاوران و والدین در مدارس دوره دوم متوسطه بندرانزلی گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شد. در بخش کمی، پرسشنامه ای محقق ساخته مبتنی بر یافته های کیفی در میان ۱۵۰ نفر از معلمان و مشاوران توزیع و داده ها با بهره گیری از آمار توصیفی و استنباطی در نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت.یافته های کیفی به شناسایی پنج مضمون محوری انجامید: مدارای تحصیلی در بستر غربالگری ناکارآمد، فشارهای فرهنگی–جنسیتی مضاعف، ضعف شبکه های حمایتی نظام مند، نگرانی از آینده تحصیلی و شغلی، و وجود ظرفیت های مغفول مانده محیطی. نتایج کمی نیز حاکی از کمبود جدی آموزش تخصصی معلمان در حوزه اختلالات یادگیری، فقدان نیروهای آموزش دیده در مدارس و آگاهی محدود خانواده ها از حقوق آموزشی فرزندانشان بود. بر پایه هم نشینی این یافته ها، یک الگوی بومی هدایت فراگیر مبتنی بر اکوسیستم محلی شهرستان بندرانزلی طراحی و پیشنهاد شد.نتایج پژوهش نشان می دهد که ارتقای هدایت تحصیلی و روانی–اجتماعی دختران دارای اختلالات یادگیری خاص، مستلزم گذار از رویکردهای تعمیم گرا و حرکت به سوی مدل هایی است که بر شناخت زمینه ای، مشارکت نهادهای محلی و بهره گیری هدفمند از ظرفیت های فرهنگی و اجتماعی منطقه تاکید دارند.

Keywords:

اختلالات یادگیری خاص , الگوی اکوسیستمی , هدایت بومی , دختران نوجوان