بررسی میزان شیوع و اهمیت زئونوتیک ویروس هپاتیت E در سگ ها

زمینه و هدف مطالعه: ویروس هپاتیت E به عنوان یک عامل مهم زئونوز شناخته شده است و ژنوتیپ های خاص (به ویژه ۳ و ۴)، قابلیت انتقال بین حیوانات و انسان را دارند. سگ ها به عنوان حیوانات خانگی نزدیک به انسان ممکن است نقش ناقل در چرخه انتقال HEV داشته باشند، اما داده های پراکنده و متنوعی در این زمینه موجود است. هدف این مطالعه گردآوری و تحلیل شواهد منتشرشده درباره شیوع HEV در سگ ها و بررسی پیامدهای زئونوتیک و ضرورت های پژوهشی آینده به ویژه در زمینه کشورهای با داده محدود (مانند ایران) است. مواد و روش ها: مطالعه مروری حاضر، مبتنی بر مجموعه منابع و مطالعات کلیدی مرتبط (شامل مقالات مروری، سرولوژیک و مولکولی) انجام شد. داده های هر مطالعه درباره روش تشخیص (ELISA برای شناسایی آنتی بادی ها و RT-PCR برای شناسایی RNA ویروسی)، جمعیت نمونه، نتایج و یافته های اپیدمیولوژیک، استخراج و بصورت کیفی تحلیل شد. مطالعات مرجع شامل گزارش های چین، ژاپن، ایتالیا، هلند و بررسی های جهانی بودند. نتایج: شواهد نشان می دهد که سرولوژی مثبت در سگ ها متغیر و بین حدود ۳% تا بیش از ۲۰% گزارش شده است، که این نوسان به تفاوت روش های آزمایشی، جمعیت های مورد مطالعه (سگ های ولگرد در مقابل سگ های خانگی)، مناطق جغرافیایی و نمونه برداری ها بستگی دارد. در برخی مطالعات RNA ویروس توسط RT-PCR در نمونه های مدفوع یا بافت کبد سگ ها شناسایی شده و توالی های ژنتیکی نزدیک به ژنوتیپ های انسانی (خصوصا ژنوتیپ ۳) گزارش شده است. شواهد موجود، هرچند کامل و یکنواخت نیست، اما نشان دهنده احتمال تماس متقابل ویروسی بین سگ ها و انسان ها و نیاز به مطالعات دقیق تر است. نتیجه گیری: شواهد فعلی نشان می دهد که سگ ها می توانند به HEV آلوده شوند و در برخی جوامع دارای میزان سرولوژیک قابل توجهی باشند؛ بنابراین لازم است مطالعات اپیدمیولوژیک منظم، استفاده از استانداردهای تشخیصی یکسان و بررسی های مولکولی در مناطق مختلف (از جمله ایران) انجام شود تا نقش سگ ها در چرخه زئونوز HEV روشن گردد.

Keywords:

هپاتیت E , بیماری زئونوز , سگ سانان , اپیدمیولوژی , RT-PCR