تفسیر تطبیقی آیه «انی جاعلک للناس اماما» در دیدگاه شیعه و اهل سنت

آیه «انی جاعلک للناس اماما» (بقره/۱۲۴) از آیات کلیدی در مباحث امامت و رهبری دینی است که در تفاسیر شیعه و اهل سنت برداشت های متفاوتی از آن ارائه شده است. این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد تطبیقی، به بررسی تفاسیر دو مکتب اصلی اسلامی از این آیه می پردازد. یافته ها نشان می دهد که در تفسیر شیعی، این آیه به عنوان دلیلی بر نصب الهی امامان دوازده گانه و استمرار امامت پس از پیامبر اسلام تلقی می شود و بر جنبه های عصمت، علم لدنی و ولایت تکوینی امام تاکید دارد . در مقابل، تفسیر اهل سنت عمدتا آن را در چارچوب نبوت حضرت ابراهیم(ع) محدود کرده و مفهوم امامت را به رهبری دینی عمومی یا مقام خلت تقلیل می دهد . این مطالعه با مقایسه ای نظام مند، وجوه اشتراک و افتراق دو دیدگاه را در مولفه هایی مانند دایره شمول امامت، شرایط امام، و رابطه امامت با نبوت تحلیل می کند. نتیجه آنکه اختلاف مبنایی در فهم آیه، ریشه در مبانی کلامی و روایی دو مکتب دارد و بازتاب آن در نظریه سیاسی اسلام مشهود است. این پژوهش گامی در جهت فهم دقیق تر متون دینی و کاهش گفت وگوی بین مذهبی است.

Keywords:

تفسیر تطبیقی , آیه امامت , شیعه , اهل سنت , امامت الهی