کاهش بار ناشی از کمردرد در حوزه ی بیماری های غیرواگیر ایران: خلاصه سیاستی

کمردرد (Low Back Pain) یکی از مهم ترین علل ناتوانی و از اجزای اصلی بار بیماری های غیرواگیر در ایران است. در حالی که نبود یک راهنمای بالینی یکپارچه موجب مداخلات ناهمگون، تصویربرداری های غیرضروری و اتلاف منابع می شد، به سفارش وزارت بهداشت، گایدلاین ملی کمردرد با مرور ساختارمند راهنماهای معتبر جهانی و بومی سازی آن تدوین گردید. این گایدلاین با پاسخ به ۲۰ سوال کلیدی، مسیر استاندارد تشخیص، درمان، ارجاع و پیگیری را مشخص و فلوچارت مراقبتی و بسته های خدمتی مناسب شبکه بهداشت را ارائه کرد. پایلوت اجرا در چهارمحال وبختیاری با ابزار استاندارد ارزیابی خطر (STarT Back) نشان داد که شیوع کمردرد ۲۲ درصد است و تنها کمتر از یک درصد در گروه پرخطر قرار می گیرند؛ بنابراین غربالگری عمومی مقرون به صرفه نیست و ارزیابی هدفمند افراد دارای شکایت، بهترین رویکرد است. نتایج پایلوت همچنین نشان داد که اکثریت بیماران در سطح اول قابل مدیریت اند و نیاز اندکی به ارجاع تخصصی وجود دارد. برای کاهش بار کمردرد، شش گزینه سیاستی بررسی شد: پیشگیری اولیه و آموزش عمومی؛ پیشگیری ثانویه مبتنی بر غربالگری فعال؛ غربالگری غیر فعال و داوطلبانه؛ ادغام مدیریت کمردرد در سامانه سیب و پایش مستمر؛ توسعه خدمات توانبخشی جامع و حمایت روانی؛ و تقویت سیاست های ارگونومی شغلی. با توجه به شواهد علمی، منابع موجود، تحلیل هزینه-اثربخشی و یافته های پایلوت، گزینه ترکیبی شامل آموزش عمومی، پیشگیری ثانویه هدفمند و ارزیابی خطر و ادغام پایدار در پرونده الکترونیک سلامت، به عنوان بهترین رویکرد برای ایران پیشنهاد می شود. این رویکرد، ضمن همسویی با گایدلاین های بین المللی، می تواند اعتماد عمومی به نظام شبکه، کارایی خدمات و پایداری سیاست های سلامت را به طور معنادار ارتقا دهد.

Keywords:

Clinical practice guidelines , Low back pain , Neurologic manifestations , Policy Brief , دستورالعمل های بالینی , کمردرد , تظاهرات عصبی , خلاصه سیاستی