پیش بینی عزت نفس بر اساس سبک دلبستگی، خودکارآمدی تحصیلی و حمایت اجتماعی در دانش آموزان متوسطه اول شهر اراک

هدف از پژوهش حاضر، پیش بینی عزت نفس بر اساس سبک های دلبستگی، خودکارآمدی تحصیلی و حمایت اجتماعی در دانش آموزان متوسطه اول شهر اراک بود. پژوهش از نوع همبستگی و با طرح پیش بینی انجام گرفت. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه های هفتم، هشتم و نهم شهر اراک در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ بود که با روش نمونه گیری خوشه ای، تعداد ۴۰۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه عزت نفس آیزنک (۱۹۷۶)، سبک های دلبستگی بارتولومیو و هورویتز (۱۹۹۱)، خودکارآمدی تحصیلی چینی فروشان (۱۳۹۹) و پرسشنامه حمایت اجتماعی واکس و همکاران (۱۹۸۶) استفاده شد. داده ها با روش های آماری همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل گردید. نتایج نشان داد بین عزت نفس و مولفه های سبک دلبستگی رابطه معنادار وجود دارد، به طوری که دلبستگی ایمن با عزت نفس رابطه مثبت و معنادار و سبک های دلبستگی ناایمن اشتغالی و ترسان با عزت نفس رابطه منفی و معنادار داشتند. همچنین یافته ها بیان کرد که مولفه های خودکارآمدی تحصیلی، پیش بین های مثبت و معنادار عزت نفس هستند و به طور کلی حدود ۴۰ درصد از واریانس عزت نفس را تبیین می کنند. افزون بر این، مولفه های حمایت اجتماعی شامل حمایت خانواده، حمایت دوستان و حمایت دیگران نیز رابطه مثبت و معناداری با عزت نفس داشته و در مجموع ۲۷ درصد از تغییرات عزت نفس را پیش بینی کردند. تحلیل رگرسیون نهایی نشان داد که مدل کلی پژوهش دارای برازش مطلوب بوده و مجموعه متغیرهای سبک دلبستگی، خودکارآمدی تحصیلی و حمایت اجتماعی می توانند حدود ۵۵ درصد از واریانس عزت نفس دانش آموزان را توضیح دهند. این یافته ها می تواند برای مشاوران مدرسه، روان شناسان تربیتی و برنامه ریزان آموزشی اهمیت داشته باشد و نشان می دهد که تقویت دلبستگی ایمن، ارتقای خودکارآمدی تحصیلی و فراهم کردن محیطی حمایتی می تواند موجب افزایش عزت نفس دانش آموزان و بهبود سازگاری تحصیلی و اجتماعی آنان شود.

Keywords:

عزت نفس , سبک دلبستگی , خودکارآمدی تحصیلی , حمایت اجتماعی , دانش آموزان