واکاوی پدیدارشناختی فرآیند فروپاشی عاطفی در خانواده های شهر ایلام در بستر گذار از سنت به مدرنیته: یک مطالعه میدانی

این پژوهش با هدف واکاوی پدیدارشناختی فرآیند فروپاشی عاطفی در خانواده های شهر ایلام و در بستر گذار از سنت به مدرنیته انجام شده است. با توجه به اینکه تحولات مدرن در سبک زندگی، نقش ها و ارزش های خانوادگی می تواند به تضعیف پیوندهای عاطفی و افزایش احساس بیگانگی در خانواده ها منجر شود، این مطالعه تلاش می کند تجربه زیسته افراد را از این فرآیند، از منظر خود آنان، تفسیر و بازسازی کند. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر رویکرد پدیدارشناختی بود. جامعه پژوهش شامل خانواده هایی در شهر ایلام بود که بر اساس تجربه شخصی یا تشخیص متخصصان، با نوعی سردی یا گسست عاطفی مواجه بودند. نمونه گیری به صورت هدفمند و گلوله برفی انجام شد و ۲۰ نفر از زنان و مردان در سنین مختلف به عنوان مشارکت کنندگان انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون در چارچوب پدیدارشناسی تحلیل گردید. یافته ها نشان داد فروپاشی عاطفی پدیده ای تدریجی و چندبعدی است که در تعامل با تحولات فرهنگی و اجتماعی رخ می دهد. چهار مضمون اصلی از تحلیل داده ها استخراج شد: احساس بیگانگی و گسست عاطفی، شامل کاهش صمیمیت، سکوت های طولانی و روابط رسمی؛) تعارض میان ارزش ها و انتظارات سنتی و مدرن، به ویژه در نقش های جنسیتی و سبک زندگی؛ فشارهای اقتصادی و نفوذ رسانه ها، که زمینه مقایسه، ناامنی و کاهش انرژی عاطفی را فراهم می کنند؛ و کمرنگ شدن نقش حمایتی خانواده گسترده، که به افزایش احساس تنهایی و عدم پشتوانه عاطفی منجر می شود. مشارکت کنندگان از تجربه ناامیدی، خستگی عاطفی و نوعی «همزیستی بدون تعامل» سخن گفته اند.نتایج نشان می دهد فروپاشی عاطفی در ایلام تنها ناشی از عوامل فردی نیست، بلکه تحت تاثیر مستقیم تغییرات اجتماعی و فرهنگی مرتبط با مدرن شدن شکل می گیرد. بر این اساس، تقویت مهارت های ارتباطی زوجین، بومی سازی مداخلات مشاوره ای متناسب با فرهنگ منطقه و طراحی سیاست های حمایتی ضروری به نظر می رسد. همچنین انجام مطالعات تکمیلی در مناطق دیگر و بهره گیری از روش های آمیخته برای تعمیق و تعمیم یافته ها پیشنهاد می شود.

Keywords:

فروپاشی عاطفی , خانواده , گذار از سنت به مدرنیته , پدیدارشناسی , ایلام , تجربیات زیسته