CIVILICA We Respect the Science
(ناشر تخصصی کنفرانسهای کشور / شماره مجوز انتشارات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: ۸۹۷۱)

ارزیابی پتانسیل تجارت جهانی ایران (کاربرد مدل جاذبه)

عنوان مقاله: ارزیابی پتانسیل تجارت جهانی ایران (کاربرد مدل جاذبه)
شناسه ملی مقاله: EME02_129
منتشر شده در دومین کنفرانس بین المللی مدیریت، کارآفرینی و توسعه اقتصادی در سال 1392
مشخصات نویسندگان مقاله:

ناصر نصیری - دانشجوی دکترای اقتصاد بین الملل دانشگاه حاجت تپه ترکیه
سعید حاجی حسنی اصل - دکترای اقتصاد دانشگاه دکوز ایلول ترکیه

خلاصه مقاله:
یکی از بهترین راهکارهای توسعه تجارت و بهره مندی از منافع حاصل از آن، شناسایی دقیق پتانسیل های تجاری و اقتصادی شرکای تجاری و بررسی راه های افزایش همکاری اقتصادی و مبادلات تجاری به سطح مطلوب میباشد. این پژوهش با هدف ارزیابی و برآورد پتانسیل تجاری ایران و 167 کشور که در سال 1390 با آن ها روابط تجاری داشته است تدوین شده است. به همین منظور با بکارگیری داده های مقطعی، پتانسیل تجاری تمامی شرکای تجاری ایران با بکارگیری یک مدل جاذبه محاسبه گردیده و شکاف میان تجارت واقعی و پتانسیل تعیین گردید. این مدل در سناریوهای مختلف مورد برازش قرار گرفته و مشخص گردید که نتایج حاصل از برآورد مدل جاذبه توسعه یافته که در آن ویژگیهای انفرادی شرکای تجاری ایران را نیز در نظر می گیرد نتایج بهتری داشته و نسبت به مدل استاندارد جاذبه از قدرت توضیح دهندگی بیشتری برخوردار میباشد.نتایج منتج از مدل نهایی پژوهش نشان می دهد که متغیرهای مستقلی نظیر جمعیت، تولید ناخالص سرانه داخلی، فاصله بین کشورها، عضویت در اتحادیه اروپا و همکاری اقتصادی شرق آسیا، میتوانند که در مجموع حدود 60 درصد از تغییرات متغیر وابسته (تجارت دوجانبه) را توضیح دهند. بررسی ها نشان می دهند که کشور جمهوری اسلامی ایران، با 67 کشور جهان میزان تجارت واقعی بیشتر از پتانسیل برآوردی و با 94 کشور جهان، میزان تجارت واقعی کمتر از پتانسیل تخمینی داشته است و از این رو فضای مناسبی برای استفاده از ظرفیت های خالی موجود تجاری برای کشور ایران دیده میشود. بررسی های تکمیلی تر نشان میدهند که بیشترین مقدار استفاده نشده از پتانسیل تجاری به ترتیب به پنج کشور اروگوئه، پرو، مالی، بوسنی و السالوادور، اختصاص داشته و مقدار تجارت واقعی ایران با این کشورها کمتر از پتانسیل تخمینی بوده است. بطورمشابه، مقدار تجارت واقعی ایران نیز به ترتیب با پنج کشور ترکیه، ونزوئلا، ترکمنستان، یوگسلاوی و کنگو، بیشتر از مقدار پتانسیل تعیین شده می باشد.

کلمات کلیدی:
پتانسیل تجارت جهانی ، مدل جاذبه توسعه یافته ، تجارت خارجی JEL: F15, F17 طبقه بندی

صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/285293/