بررسی مقایسه ای آراء متکلمین شیعه و معتزله در باب توبه

Publish Year:

1395

نوع سند:

مقاله کنفرانسی

زبان:

Persian

View:

486

This Paper With 26 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

HSZTAYBAD01_030

تاریخ نمایه سازی: 7 اردیبهشت 1396

Abstract:

آراء و عقاید شیعه و معتزله در موارد متعددی به هم نزدیک میباشد و به خاطر روح خردورز حاکم بر هر دو گروه، اصول و مبانی نسبتا یکسانی در بسیاری از موضوعات مطروحه در حوزههای کلامی وجود دارد. اما مسیلهی توبه به عنوان یکی از شاخههایی که معمولا در کتب کلام ذیل مبحث معاد مطرح میشود، مابین هر دو نحلهی فکری دارای چالشهای جدی است. مباحثی همچون توبهی مبعضه، توبه مجمله و مفصله، مغفرت پس از توبه: وجوب یا تفضل ، وجوب توبه: عقلی یا شرعی ، شرایط توبه و لزوم ادای حقاالله و حقالناس، حکم تجدید توبه در صورت یادآوری گناه و مواردی از این دست، موضوعاتی را تشکیل میدهند که متکلمان هر دو گروه به تفاوت در زمینه ی آن به بحث و نظر پرداختهاند. در این میان بزرگان شیعه به نسبت بزرگان اعتزال از وحدت نظر بیشتری برخوردارند و اجماع کلی در میان آنان بیشتر دیده میشود؛ به گونهای که در هفت مورد پیش گفته ، تنها در یک جا شیعیان به اجماع نرسیدهاند در حالی که معتزله در اغلب موارد اجماع کلی ندارند. آراء خواجه نصیرالدین طوسی در میان شیعیان و آراء ابوعلی جبایی، ابوهاشم جبایی و قاضیالقضات بیشترین تاثیر را در زمینهی توبه در میان اتباع و پیروان معتزله داشته است.

Authors

محمدباقر فهامی

محقق و پژوهشگر

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، 1408هق، روض الجنان و روح ...
  • ابن خلدون، 1363، تاریخ، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تهران. ...
  • ابن شعبه حرانی، 1363، تحف العقول، مصحح و محقق: علی ...
  • ابن قیم جوزیه 1412هق، کتاب التوبه، صابر بطاوی، بیروت. ...
  • امام علی بن الحسین زین‌العابدین علیه‌السلام، 1376، الصحیفه السجادیه، دفتر ...
  • برقی، احمد بن محمد بن خالد، 1371هق، المحاسن، جلال الدین ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن، 1409هق، وسائل‌الشیعه، موسسه آل‌البیت علیهم‌السلام، ...
  • حسن موسوی بجنوردی، 1402 هق، القواعد الفقهیه، چاپ افست، نجف. ...
  • حسن‌زاده آملی، حسن، 1380، توبه، ترجمه و تحقیق ابراهیم احمدیان، ...
  • حسینی علوی، محمداشرف بن عبدالحسیب، 1381، علاقه التجرید، مصحح حامد ...
  • حلبی، علی‌اصغر، 1376، تاریخ علم کلام در ایران و جهان، ...
  • حلی، علامه حسن بن یوسف، 1380، کشف المراد، دفتر انتشارات ...
  • خمینی، سید روح‌الله، 1383، شرح چهل حدیث، موسسه تنظیم و ...
  • زحیلی، وهبه مصطفی، 1404هق، الفقه الاسلامی وادلته، دمشق. ...
  • سید رضی، 1414هق، نهج البلاغه، محقق مصحح: صبحی صالح، هجرت، ...
  • شعرانی، ابوالحسن، 1376، شرح فارسی تجرید الاعتقاد، کتابفروشی اسلامیه، تهران. ...
  • بهاءالدین آملی، شیخ محمد بن حسین، 1387، ترجمه الاربعین، مترجم ...
  • صدوق، محمد بن علی، 1362، الخصال، مصحح و مترجم: علی ...
  • صدوق، محمد بن علی، 1413هق، من لا یحضره الفقیه، محقق ...
  • صفار، محمد بن حسن، 1404 هق، بصائر الدرجات فی فضائل ...
  • طبرسی، علی بن حسن، 1344، مشکاه الانوار فی غرر الاخبار، ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، 1360، ترجمه مجمع البیان فی تفسیر ...
  • طوسی، خواجه نصیرالدین، 1407 هق، تجرید الاعتقاد، مصحح محمدجواد حسینی ...
  • طوسی، محمد بن حسن، 1387 هق، المبسوط فی الفقه، مرتضوی، ...
  • عروج‌نیا، پروانه، 1375، مدخل توبه در دانشنامه جهان اسلام، بنیاد ...
  • عزلتی خلخالی، ادهم، 1381، رسایل فارسی ادهم خلخالی (لطایف المواقف)، ...
  • غزالی، امام ابوحامد محمد، 1386، ترجمه احیاء علوم‌الدین، ترجمه موید ...
  • فیض کاشانی، ملا محسن، 1373، راه روشن ترجمه محجه البیضا، ...
  • قاسم بن محمد منصور بالله، 1321 هق، کتاب الاساس لعقائد ...
  • قاضی عبدالجبار بن احمد، 1385 هق، المغنی فی ابواب التوحید ...
  • قاضی عبدالجبار بن احمد، 1408 هق، شرح الاصول الخمسه، عبدالکریم ...
  • کلینی، محمد _ یعقوب، 1407هق، اصول کافی، محقق و مصح: ...
  • کوفی، فرات بن ابراهیم، 1410 هق، تفسیر فرات کوفی، تصحیح ...
  • گلستانه، سید علاءالدین محمد، 1387، منهج الیقین (شرح نامه امام ...
  • لاهیجی، فیاض، 1372، سرمایه ایمان در اصول اعتقادات، به تصحیح ...
  • مجلسی، ملا محمدباقر، 1403هق، بحارالانوار، دارالاحیاء التراث العربی، بیروت. ...
  • مجلسی، ملا محمدباقر، بی‌تا، حق‌الیقین، انتشارات اسلامیه، تهران. ...
  • محمدی، علی، 1378، شرح کشف المراد، دارالفکر، قم. ...
  • محمودبن علی حمصی رازی، 1412 - 1414هق، المنقذ من التقلید، ...
  • مرعشی شوشتری، سید محمد حسن، 1427 هق، دیدگاه‌های نو در ...
  • مفید، شیخ ابوعبدالله محمد بن _ بن نعمان، 1390، ترجمه ...
  • نراقی، محمد مهدی، 1377، علم اخلاق اسلامی(ترجمه جامع السعادات)، سید ...
  • نراقی، ملا احمد، 1377، معراج السعاده، موسسه دار هجرت، قم. ...
  • نوری، حسین، 1408 هق، مستدرک‌الوسایل و مستنبط‌المسایل، قم، موسسه آل‌البیت ...
  • هجویری، خواجه علی بن عثمان، 1375، کشف المحجوب، طهوری، تهران. ...