CIVILICA We Respect the Science
(ناشر تخصصی کنفرانسهای کشور / شماره مجوز انتشارات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: ۸۹۷۱)

طلسم جمشید نقد و بررسی بن مایه ای اسطوره ای در منظومه های پهلوانی و طومارهای نقالی با تکیه بر سام نامه

عنوان مقاله: طلسم جمشید نقد و بررسی بن مایه ای اسطوره ای در منظومه های پهلوانی و طومارهای نقالی با تکیه بر سام نامه
شناسه ملی مقاله: JR_MMJ-15-54_003
منتشر شده در شماره 54 دوره 15 فصل در سال 1398
مشخصات نویسندگان مقاله:

منوچهر جوکار - دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز
محمود رضایی دشت ارژنه - دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز
مختار ابراهیمی - استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز
لاله آشنا - دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز

خلاصه مقاله:
گسستن فر از جمشید در هییت مرغ وارغن و پیوستنش به ایزد مهر، فریدون و گرشاسپ، یکی از بنلادهای کهن اسطوره ای است که در اساطیر ایران، متون حماسی و طومارهای نقالی، بازتابی پررنگ دارد. بدیهی است هر بنلاد اسطوره ای در گذر خود از دنیای اسطوره به گستره منطق پذیرتر حماسه متناسب با شرایط زمانی و مکانی، دستخوش دگرگونی هایی می شود تا به گونه ای خردباورتر در اذهان بنشیند. سپس در تطور از حماسه به ادبیات عامه نیز متناسب با ذوق و پسند مردمان دگردیسی هایی می یابد. از این رو، یک درون مایه اسطوره ای گاه چنان از اصل خود فاصله می گیرد که پی بردن به سرمنشاء آن، بسیار مشکل می نماید. در این جستار کوشش شده است که پیوند طلسم جمشید با گسستن فره پهلوانی او و پیوستنش به گرشاسپ در منظومه های پهلوانی سام نامه، گرشاسب نامه، بهمن نامه، فرامرزنامه، جهانگیرنامه و شهریارنامه، همچنین طومار نقالی شاهنامه، طومار هفت لشکر، طومار کهن شاهنامه فردوسی، طومار شاهنامه فردوسی، زرین قبانامه و طومار سام سوار و دختر خاقان چین، مورد بررسی قرار گیرد. از دید نگارندگان، طلسم جمشید و کوشش پهلوانان سیستانی در گشودن آن و دستیابی به گنج یا شمشیر تعبیه شده در طلسم، بازنمود نمادین پیوستن فره پهلوانی جمشید به گرشاسپ است که به صورت دگردیس یافته در منظومه های پهلوانی و طومارهای نقالی، تبلور یافته است.

کلمات کلیدی:
جمشید, گرشاسپ, سام نامه, منظومه های پهلوانی, طومارهای نقالی

صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/856455/