منطق حاشیه در مثنوی: سبک ایضاحی و اقتدار مولف-راوی

Publish Year: 1396
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 375

This Paper With 25 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JMLK-9-17_006

تاریخ نمایه سازی: 20 خرداد 1398

Abstract:

مثنوی معنوی از جمله متن هایی است که مولف-راوی آن با به کارگیری مداوم فرازبان، سطوحی از حاشیه را همسو با متن به وجود آورده است؛ به طوری که در قیاس با سایر متن های کلاسیک فارسی، حاشیه پردازی مذکور به لحاظ کمیت و کیفیت، متنوع و برجسته است. حاشیه پردازی مثنوی عمدتا به قصد ایضاح سامان یافته است، اما کارکرد هدایتی-بازدارنده ای که کنش ایضاح به همراه دارد، سبب شده است که مثنوی به مثابه متنی اقتدارگرا، و تعامل مولف-راوی آن با مخاطب یکسویه فرض شود. چنین تلقی ای حاصل شتاب زدگی در تبیین ساختار و کارکرد حاشیه، نیزکم توجهی به عوامل برسازنده آن در مثنوی است. در این نوشتار، پس از طبقه بندی مصداق های حاشیه در مثنوی، وجوه اقتدارگرایی یا اقتدارگریزی منتسب به آن، پشتوانه های این وجوه، صورت بندی و تفسیر شده است. نتیجه نشان می دهد که سبک ایضاحی مثنوی، خود دو سطح اقتدارگرایانه و اقتدارگریز دارد. در سطح اول، مولف-راوی با وجوهی همچون مقدمه نویسی، مثل گویی، گزارش تولید، تداوم و پایان قصه ها، پاسخ به پرسش های مقدر، تفسیر نمادها و اصطلاحات، انواع نتیجه گیری و غیره که برآمده از جبر آموزشی و نیز نظام تعلیمی مکتب خانه ای-فقاهتی است، معنا را به شکلی قطعی و یکسویه به دست مخاطب می رساند. در سطحی دیگر، با گرایش به انواع گیومه ورزی و ارجاع به متن ها و کسان، همچنین با تاسی به تلقی کسب باورانه در مقام پشتوانه معرفت شناسی فنا که همراه با عاملیت گریزی سوژه است، اقتدار مولف-راوی را به تعلیق درمی آورد. با این وصف، اولا همه حاشیه پردازی های مثنوی و سبک ایضاحی آن اقتدارگرایانه نیست، ثانیا آن مقدار هم که هست، لزوما حاصل معرفت شناسی عرفانی نیست.

Authors

پارسا یعقوبی جنبه سرایی

دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان، کردستان، ایران

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • آلن، گراهام. (1380). بینامتنیت. ترجمه پیام یزدانجو. مرکز. تهران. ...
  • احمدی، بابک. (1376). چهار گزارش از تذکرهالاولیاء عطار، مرکز. تهران. ...
  • اشعری، ابوالحسن علی بن ابی اسماعیل. (1426). مقالات الاسلامیین و ...
  • اشمید، وولف. (1394). درآمدی بر روایت­شناسی. ترجمه تقی پورنامداریان و ...
  • براون، ام. نیل و استیوارت، ام. کیلی (1392). راهنمای تفکر ...
  • بوهم، دیوید. (1381). درباره دیالوگ. تدوین لی نیکل. ترجمه محمدعلی ...
  • پرینس، جرالد. (1391). روایت شناسی. ترجمه محمد شهبا. مینوی خرد. ...
  • پژوهنده، لیلا. (1384). فلسفه و شرایط گفت­وگو از چشم انداز ...
  • پورنامداریان، تقی. (1380). در سایه آفتاب: شعر فارسی و ساختارشکنی ...
  • توکلی، حمیدرضا. (1389). از اشارت های دریا: بوطیقای روایت در ...
  • رانسیر، ژاک. (1395). استاد نادان: پنج درس در باب رهایی ...
  • رهبانی، مرتضی. (1379). فرهنگ شرق و غرب: تحلیل تاریخ از ...
  • ریمون-کنان، شلومیت. (1387). روایت داستانی: بوطیقای معاصر. ترجمه ابوالفضل حری. ...
  • زرین کوب، عبدالحسین. (1372). بحر در کوزه. علمی. تهران. ...
  • . (1373). سر نی. ج 1. علمی. تهران. ...
  • ژوو، ونسان. (1394). بوطیقای رمان. ترجمه نصرت حجازی. علمی و ...
  • سمننکو، الکسی. (1396). تاروپود فرهنگ: درآمدی بر نظریه نشانه شناختی ...
  • شریف زاده، رحمان. (1397). مذاکره با اشیا: برونو لاتور و ...
  • فروزانفر، بدیع الزمان. (1370). مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی. امیرکبیر. ...
  • قاضی مرادی، حسن. (1380). استبداد در ایران. اختران. تهران. ...
  • قبادی و همکاران. (1389). چندآوایی در نگاه مولوی به مسئله ...
  • کلابادی، ابوبکر محمد. (1371). التعرف. به کوشش محمدجواد شریعت. چ ...
  • گادامر، هانس گئورک. (1379). زبان به مثابه میانجی تجربه هرمنوتیکی ...
  • لوبلان، ژیل. (1393). واضح اندیشیدن: راهنمای تفکر نقادانه. ترجمه مهدی ...
  • لو، جان. (1395). در جست­وجوی روش: سردرگمی در پژوهش علوم ...
  • لینت ولت، ژپ. (1390). رساله ای در باب گونه شناسی ...
  • مارتین، والاس. (1382). نظریه های روایت. ترجمه محمد شهبا. هرمس. ...
  • مختاری، محمد. (بی تا). انسان در شعر معاصر. چ دوم. ...
  • مولوی، جلال الدین محمد. (1375). مثنوی معنوی. به تصحیح رینولد ...
  • نامورمطلق، بهمن. (1395). بینامتنیت: از ساختارگرایی تا پساساختارگرایی. سخن. تهران. ...
  • نورگارد، نینا و همکاران. (1394). فرهنگ سبک شناسی. ترجمه احمد ...
  • ولفسن، هری اوسترین. (1368). فلسفه علم کلام. ترجمه احمد آرام. ...
  • ومک، پیتر. (1396). دیالوگ. ترجمه مژده ثامنی. سینا. تهران. ...
  • وو، پتریشیا. (1389). فراداستان. ترجمه شهریار وقفی پور. چشمه. تهران. ...
  • همایی، جلال الدین. (1373). معانی و بیان. به کوشش ماهدخت ...
  • هولکوییست، مایکل (1395). مکالمه گرایی: میخاییل باختین و جهانش. ترجمه ...
  • یاکوبسن، رومن. (1381). زبان­شناسی و شعرشناسی . مجموعه زبان شناسی ...
  • نمایش کامل مراجع