CIVILICA We Respect the Science
(ناشر تخصصی کنفرانسهای کشور / شماره مجوز انتشارات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: ۸۹۷۱)

بررسی جنبه های گوناگون اساطیری و مذهبی منتسب به درخت نخل در جهان با محوریت ایران باستان

عنوان مقاله: بررسی جنبه های گوناگون اساطیری و مذهبی منتسب به درخت نخل در جهان با محوریت ایران باستان
شناسه ملی مقاله: ICONFAAA03_046
منتشر شده در سومین کنفرانس بین المللی هنر، معماری و کاربردها در سال 1398
مشخصات نویسندگان مقاله:

سحر پورجواهر - کارشناسی ارشد، گروه پژوهش هنر، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
محمد عارف - استادیار، گر وه پژوهش هنر، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
زلیخا اژدریان شاد - دکتری فلسفه، گروه پژوهش هنر، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

خلاصه مقاله:
پژوهش حاضر به بررسی جنبه های اساطیری و مذهبی گیاهان بومی در ایران باستان می پردازد و تلاش می کند تا با شناخت هر چه بهتر این اساطیر، بر اهمیت نظریه موجود میان بن مایه های اساطیری، مذهبی و اعتقادی در گیاهان بومی بپردازد. در این پژوهش ضمن طرح این نکته که طبیعت گیاهی یکی از مهمترین پایه های هنرهای ملی و سنتی است، جنبه های اعتقادی و مذهبی و اسطوره ای گیاه، جایگاه آن در اسطوره آفرینش و انتسابنمادین آن به جلوه های ایزدی بررسی می شود و با معرفی تعدادی از گیاهان که از این جنبه در تمدن، تاریخ و فرهنگ ملل، به ویژه ایرانیان نقش داشته اند، به اهمیت و جایگاه هنری و ادبی آنها می پردازیم .نتایج به دستآمده از آن نشان می دهد که نگاره های نمادین و اسطوره های گیاهی، از کهن ترین نگاره های رایج در هنرایران باستان است و پیوستگی قابل ملاحظه ای با باورهای مذهبی و اسطوره ای آن ها دارد چنانکه در متون مذهبی آن ها دستوراتی در احترام به گیاهان و عدم آسیب رساندن به آن ها وجود دارد. به طور مثال در ایران درخت زندگی قدیمی ترین تجلی درخت در هنر است. از طرف دیگر با توجه به اشتراکات فرهنگی و نژادی بین ایران و کشورهای همسایه اشتراکاتی چند در نوع گیاهان مقدس از جمله هوم و نیلوفر دیده می شود. در خصوص نوع شیوه تصویر کردن درخت می توان گفت که نقوش به کار رفته در آثار هنری در ایران به صورت نمادین به کار رفته است و این در حالی است که در هنر هند با توجه به گرایش به باورهای آنیمیستی و اصل تناسخ در مذاهب مختلف به ویژه مذهب هندویی درختان همچون الهه ها و خدایان مورد پرستش قرار گرفتند و این مساله باعث شده که در برخی از موارد درخت به عنوان موضوع اصلی و با گرایشی طبیعت گرایانه به تصویر کشیده شود. شیوه تحقیق به روش توصیفی، تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه ای است .

کلمات کلیدی:
گیاهان بومی، ایران، اسطوره، باستان، فرهنگ

صفحه اختصاصی مقاله و دریافت فایل کامل: https://civilica.com/doc/968870/