اهمیت فن بیان در آموزش پزشکی
Publish place: Iranian Journal of Medical Education، Vol: 13، Issue: 9
Publish Year: 1392
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 51
متن کامل این Paper منتشر نشده است و فقط به صورت چکیده یا چکیده مبسوط در پایگاه موجود می باشد.
توضیح: معمولا کلیه مقالاتی که کمتر از ۵ صفحه باشند در پایگاه سیویلیکا اصل Paper (فول تکست) محسوب نمی شوند و فقط کاربران عضو بدون کسر اعتبار می توانند فایل آنها را دریافت نمایند.
- Certificate
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IJME-13-9_001
تاریخ نمایه سازی: 26 مرداد 1402
Abstract:
ما با علاقه فراوان مقاله منتشر شده توسط بهنام فر را در مجله ایرانی آموزش پزشکی مورد مطالعه قرار دادیم(۱). در تایید مطالب این مقاله لازم می دانم که به موارد مهم دیگری در ارتباط با اهمیت فن بیان در آموزش علوم پزشکی اشاره کنم که شاید تا کنون کم تر مورد توجه قرار گرفته باشند. امروزه پزشکان و دانشجویان پزشکی نیاز به برقراری ارتباط با افراد مختلف در سراسر جهان دارند. از جمله این افراد پزشکان دیگر، بیماران و سردبیران و خوانندگان تخصصی مجلات علمی مرتبط هستند. مسلما ارتباط برقرار کردن با این افراد نیازمند بهره گیری از روش های گوناگون فن بیان است. نگاهی کوتاه به هر یک از این سه گروه و چگونگی ارتباط با آنها اهمیت فن بیان را در هر مورد آشکار خواهد کرد.
گروه اول همکاران یک پزشک هستند. برایبرقرار کردن ارتباط با پزشکان دیگریک پزشک نیازمند آن است که با اصطلاحات و ساختارهای تخصصی رشته خود آشنایی داشته باشد. علاوه بر این او باید با سبک بیان جامعه پزشکی که کاملا مختص به همین جامعه است آشنا باشد در غیر اینصورت او در ارتباط با دیگر اعضای جامعه پزشکی مشکلات زیادی را پیش رو خواهد داشت. پزشک نیازمند این است که در کوتاه ترین زمان ممکن اطلاعات خود را از بیمار به صورت شرح حال، معاینات فیزیکی، سابقه بیماری ها در فرد یا خانواده فرد و اقدامات درمانی صورت گرفته تاکنون را به صورتدسته بندی شده و در قالبی مشخص و استاندارد به همکاران خود منتقل کند. این مساله لزوم آگاهی از فن بیان را علاوه بر آشنایی با قالب های استاندارد معرفی بیماران نشان می دهد.
گروه دوم که شاید بیش ترین ارتباط را با پزشکان داشته باشند بیماران هستند. ارتباط با این افراد به تسلط بالا در زبان نیاز دارد. میشلر(۲) پس از بررسی زبان استفاده شده در مکالمات میان پزشک و بیمار مکالمات میان این دو را به سه بخش اصلی تقسیم کرده است: ۱- ابتدا پزشک سوال می پرسد ۲- بیمار جواب می دهد ۳- پزشک ارزیابی و تشخیص را انجام می دهد و (یا) سوال بعدی را می پرسد. با این وجود مطالعات او روی مکالمات میان بیماران و پزشکان نشان می دهند که نحوه پرسید سوالات و صحبت کردن هوشمندانه پزشک با بیمار نقش کلیدی در جلب اعتماد بیمار داشته و باعث تسریع روند تشخیص و درمان بیماری می شود. در نتیجه صرف این که پزشک چه نوع سوالاتی بپرسد برای ایجاد حس اعتماد در بیمار کافی نیست بلکه وی باید بداند که چگونه آن پرسش ها را مطرح کند. به عبارت دیگر ایجاد حس اعتماد عمیق میان بیمار و پزشک نیازمند آن است که پزشک به خوبی با فنون بیان اعم از انتخاب واژگان، انتخاب ساختار جمله و انتخاب لحن آشنا باشد. علاوه بر آن در سال های اخیر گسترش اینترنت بر روی آگاهی بیماران از بیماریشان تاثیر شگرفی داشته است و این مساله تا حدودی ارتباط بین پزشک و بیمار را تحت تاثیر خود قرار داده است. پزشک باید بتواند به شیوه ای موثر و با بیانی مناسب در صدد رفع نگرانی های بیماران برآید و به سوالات آنها در مورد بیماریشان به نحوه ای تاثیرگذار پاسخ دهد(۳).
گروه سوم سردبیران و خوانندگان تخصصی مجلات علمی هستند. یک پزشک برای این که در روند تولید علم روز سهمی داشته باشد می بایست با مجلات علمی در سراسر دنیا ارتباط داشته باشد. به علاوه با گسترش روزافزون علم و بالارفتن سطح دانش عمومی، بیماران بیش از پیش در مورد بیماری ها اطلاع دارند. در چنین شرایطی پزشکان باید آماده پاسخ گویی به بیماران مطلع خود باشند و لذا موظفند در کنار فعالیت های درمانی به فعالیت های پژوهشی نیز بپردازند(۴). ارتباط برقرار کردن در این سطح نیازمند آن است که پزشک با زبان علمی و آکادمیک رشته خود آشنایی داشته باشد. به عنوان مثال نقد کردن، توصیف کردن، نتیجه گیری کردن، مقایسه کردن، تحلیل کردن هر یک نیازمند شیوه های بیان (Rhetorical strategies) خاصی هستند. متاسفانه عدم آشنایی با اصول صحیح پژوهش و فنون بیان خصوصا به زبان انگلیسی باعث شده تا پزشکان از فعالیت در این حوزه گریزان باشند. نتیجه این که بسیاری از پزشکان که استعداد بالقوه ای در تحقیق و پژوهش دارند به علت نداشتن قدرت بیان کافی در روند تولید علم شرکت نمی کنند. این درحالی است که با آموزش هدف مند فن بیان در حوزه آکادمیک می توان پزشکان را ترغیب کرد تا علاوه بر فعالیت در حوزه درمان در زمینه های تحقیقی نیز مشارکت داشته باشند تا توانایی بالقوه آنها در جهت بالا بردن سطح علمی جامعه پزشکی به بهترین شکل به کار گرفته شود.
از آنجایی که ضعف مهارت کلامی پزشک در این حوزه ها باعث افت کارآیی وی چه در زمینه درمان و چه در زمینه پژوهش می گردد توصیه می شود که فن بیان بیش از پیش جدی گرفته شود و برای تدریس آن به کلیه فعالین جامعه پزشکی اعم از دانشجویان، پزشکان و اساتید اقدامی فوری صورت گیرد.