نمادشناسی« باز» در نقد اسطوره ای– کهن الگویی در ادبیات عرفانی (مطالعه موردی: منطق الطیرعطار و مثنوی مولانا )
Publish place: Islamic Misticism، Vol: 20، Issue: 77
Publish Year: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 142
This Paper With 22 Page And PDF Format Ready To Download
- Certificate
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IAUZ-20-77_008
تاریخ نمایه سازی: 3 مهر 1402
Abstract:
در اسطوره های آفرینش بسیاری از اقوام بشری، آفرینش با "کلمه" و "سخن" آغاز می شود.اسطوره-کهنالگوها همچون لوح فشرده گاه، نگرش بشر را از آغاز تا بی زمان و بی مکان همراهیمی کنند. در این میان، پرندگان جایگاه وسیعی در نمادپردازی کهن الگوها دارند. کهنالگوی باز که با خورشید ارتباط دارد، مورد توجه عطار و مولانا قرارگرفتهاست و رمزی از حرکت انسان از نفس گیاهی و حیوانی به شاخص انسانی تا پرواز به عالم قدس و سیر در لامکان است. در بررسیهای بهعملآمده: عطار در نماد باز به دو بعد خیر و شر توجهدارد و به شناخت انسان از ماهیت خود می پردازد و می خواهد انسان خود را از دلبستگی به مردار دنیا رهاکند و سپس در مرحله بالاتر از هم دمی با شاهان و جاه و مقام دل کنده ، او را تا رسیدن به سیمرغ همراهیمی کند. مولانا با نگرش به اسطوره-کهنالگو و شیوه پردازش داستانهای عطار، در نگرش عرفانی بعد انسان کامل را درتکمیل سفرمرغان بهطور نمادین ذکرمی کند و نمونه هایی از باز- انسان کامل ارائهمی دهد. انسان کامل در نظر مولانا؛ نخست شامل انسان های همدوره او چون شمس تبریزی، حسام الدین چلبی وسپس اسطوره های دینیاند که از حقیقت محمدی سرچشمهمی گیرند مانند علی (ع). در این روش با ذکر شواهد به روش کتابخانه ای- فیشبرداری بهگونه استقرایی(جزء به کل) پرداخته ایم.
Keywords:
Authors
نسرین قدمگاهی
دانشجوی دکتری گروه زبان وادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاداسلامی، تربت حیدریه، ایران
رضا اشرف زاده
استاد مدعو گروه زبان وادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاداسلامی،تربت حیدریه ، ایران. نویسنده مسئول
مهیار علوی مقدم
دانشیارگروه زبان وادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.