اولویت بندی سیلخیزی زیرحوضه های رودخانه سرباز با استفاده از مدل SWAT
Publish Year: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 76
This Paper With 14 Page And PDF Format Ready To Download
- Certificate
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JDCR-1-3_005
تاریخ نمایه سازی: 24 آذر 1402
Abstract:
سیل یکی از مهم ترین مخاطرات تهدیدکننده جامعه بشری محسوب می شود، که در دهه های اخیر با افزایش جمعیت و تغییر اقلیم اثرات این مخاطره بیشتر شده است. بنابراین مطالعه ویژگی های حوضه ها که میزان سیل خیزی با آن در ارتباط است می تواند به مدیریت صحیح این مخاطره کمک نماید. امروزه برای اولویت بندی زیرحوزه های آبخیز از روش های متعددی مانند خصوصیات مورفولوژیکی، روش های تصمیم گیری و مدل های هیدرولوژیکی استفاده می گردد. این تحقیق از مدل هیدرولوژیکی SWAT در ۲۱ زیرحوزه آبخیز سرباز واقع در استان سیستان و بلوچستان انجام گرفته است. پس از آماده سازی پارامترها و داده های ورودی، ضمن در نظر گرفتن دو سال برای گرم کردن، مدل برای یک دوره ۱۷ ساله از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۶ واسنجی شد و سپس طی یک دوره پنج ساله از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ صحت سنجی گردید. نتایج بدست آمده در مرحله واسنجی NS=۰/۷۶ و R۲=۰/۸۶ و در مرحله صحت سنجی NS=۰/۵۶ و R۲=۰/۵۸ بدست آمد. پارامتر شماره منحنی اولیه برای شرایط رطوبتی متوسط و پارامتر آلفا در جریان برگشتی بیشترین تاثیر را در آنالیز حساسیت را داشتند. نتایج نشان داد زیرحوضه ۲۰ با میانگین ارتفاع رواناب ۴۶/۲ در اولویت اول و زیرحوضه ۱۰ با ارتفاع رواناب ۰۶/۰ در اولویت آخر قرار گرفت. براساس تبیین و نش-ساتکلیف میتوان نتیجه گیری کرد که مدل در شبیه سازی حوزه آبخیز سرباز به خوبی عمل کرده است و می تواند برای مدلسازی در حوضه استفاده گردد. کنترل سیل با اولویت بندی سیلخیزی زیرحوضه ها و با اعمال مدیریت های بهبود پوشش مراتع و احداث سازه های آبخیزداری در حوضه رودخانه سرباز میزان دبی سیلاب را کاهش داده و از خسارات ناگهانی پیشگیری نمود.
Keywords:
Authors
جواد چزگی
استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
احسان حامدی
دانشجوی کارشناسی ارشدآبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران