شکار در کوهستان: رنگین نگاره های پناهگاه صخره ای تکه در روستای نرگسلوی علیا، بجنورد
Publish place: Journal of Great Khorasan، Vol: 11، Issue: 39
Publish Year: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 30
This Paper With 18 Page And PDF Format Ready To Download
- Certificate
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JPRESS-11-39_005
تاریخ نمایه سازی: 31 تیر 1403
Abstract:
نقوش صخرهای به شکل نقش کنده در بسیاری از نقاط ایران ازجمله در مناطق وسیعی از خراسان بزرگ وجود دارد، اما رنگین نگاره ها یا نقوشی که با رنگ ترسیم شده است، به دلیل آسیب پذیری در برابر عوامل جوی، فقط در شرایط خاصی ازجمله داخل غارها و اشکفتها در چند منطقه از ایران حفظ شده است و قدیمی ترین مجموعه آن، در خراسان وجود دارد. در اغلب رنگین نگاره های کشف شده در ایران، ازجمله نقوش غارهای پیش از تاریخی کوهدشت لرستان و سایر مناطق ایران، موضوع اصلی نقوش، صحنه شکار است و بر اساس وجود نقش ابزارهایی چون تیر و کمان یا تفنگ و یا صحنه هایی مانند اسب و سوار در بین این نقوش معیار روشنی برای تاریخ گذاری نسبی این مجموعه ها وجود دارد. بیشتر رنگین نگاره های شناسایی شده در ایران به دلیل نمایش معیارهای مشخصی همچون موارد مذکور نمی تواند از هزاره های اول یا دوم پیش از میلاد قدیمی تر باشد و برخی از آن ها نیز به دلیل ویژگیهای کاملا غیرمعمول نگاره شناختی، آشکارا جدید و مربوط به چند سده پیش یا حتی دهه های اخیر هستند. رنگین نگاره های متاخر، پیش از آنکه برخوردار از ارزش تاریخی باشند، از دیدگاه مردم شناختی و جامعه شناسی اهمیت دارند. در این پژوهش پس از مرور برجسته ترین رنگین نگاره های شناسایی شده در محدوده خراسان بزرگ و مناطق مجاور -از ازبکستان گرفته تا پامیر و آلتای در مغولستان- مجموعه رنگین نگاره های پناهگاه صخرهای تکه در حوالی بجنورد معرفی شده است. چنین به نظر می رسد که رنگین نگاره های تکه به دلایل فنی و نگاره شناختی، احتمالا قدیمی ترین مجموعه نقوش صخرهای شناسایی شده در خراسان بزرگ و ایران است و با توجه به موقعیت قرارگیری در نقاط کوهستانی، احتمالا به دست جمعیت های متحرک یا نیمه کوچرو ایجاد شده است.
Keywords:
Authors
علی اکبر وحدتی
پژوهشگر سازمان میراث فرهنگی
مراجع و منابع این Paper:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :