اثربخشی رفتاردرمانی عقلانی- هیجانی به شیوه گروهی بر عملکرد خانواده، طرحواره ‫های ناسازگار و دلزدگی زناشویی در زوجین

زمینه و هدف: رفتاردرمانی عقلانی- هیجانی یکی از رویکردهای مبتنی بر بازسازی شناختی در درمان ناسازگاری زناشویی می ­باشد. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی رفتاردرمانی عقلانی- هیجانی به شیوه گروهی بر عملکرد خانواده، طرحواره‫های ناسازگاری و دلزدگی زناشویی زوجین شهر تبریز بود. روش کار: این پژوهش به صورت نیمه تجربی بود که در آن از طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعه پژوهش شامل تمامی زوجین مراجعه کننده به مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی زندگی سبز شهر تبریز در سال ۱۳۹۷ بودند. ابتدا از ۲۰۰ زوج به صورت در دسترس، آزمون عملکرد خانواده مک مستر، طرحواره ناسازگاری یانگ و دلزدگی زناشویی به عمل آمد و از بین آنها ۳۰ نفر (حجم نمونه بر اساس حداقل حجم نمونه در مطالعات آزمایشی انتخاب شد) که طبق معیار نقطه برش در سطح نامطلوبی قرار داشتند، انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفری آزمون و کنترل قرار گرفتند. مداخله مبتنی بر آموزش رفتاردرمانی عقلانی- هیجانی طی ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ­ای، هر هفته یک جلسه اجرا و پس آزمون در هر دو گروه اجرا گردید. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که بین میانگین نمره های پس آزمون گروه های آزمون و کنترل در عملکرد خانواده و دلزدگی زناشویی، تفاوت معنی‫داری وجود داشت (۰/۰۵>p)، در حالی که تفاوت میانگین نمرات پس آزمون گروه های آزمون و کنترل در طرحواره های ناسازگاری از نظر آماری، معنی دار نبود. نتیجه گیری: با توجه به تاثیر مثبت رویکرد رفتاردرمانی عقلانی- هیجانی بر بهبود عملکرد خانواده و دلزدگی زناشویی، استفاده از این روش آموزشی در برنامه ریزی اقدامات بهداشت روانی برای زوجین ناسازگار توصیه می شود.

Keywords:

Rational-Emotive Behavior Therapy , Family Function , Incompatible Schemas , Couple Burnout , رفتاردرمانی عقلانی- هیجانی , عملکرد خانواده , طرحواره های ناسازگار , دلزدگی زناشویی