ارزیابی آلودگی عناصر بالقوه سمی در خاک اطراف محل دفن زباله محمدآباد، استان قزوین

هدف از این مطالعه، پایش آلودگی عناصر بالقوه سمی در خاک ­های اطراف محل دفن زباله محمدآباد، و تعیین منشا و ارزیابی خطر سلامتی است. برای این منظور از ۱۱ ایستگاه نمونه­ برداری، تعداد ۱۹ نمونه خاک از پیرامون محل دفن زباله و ۱ نمونه رسوب از استخرهای ترسیب شیرآبه برداشته شد. غلظت عناصر در نمونه های خاک و رسوب با دستگاه (ICP-MAS)  اندازه گیری و داده ها با استفاده از روش ­های آماری و شاخص ­های ژئوشیمیایی تجزیه و تحلیل شد. نتایج مشخص کرد که بیشترین آلودگی مربوط به آرسنیک، مس، نیکل، کبالت، منگنز و روی و آلوده ترین نقطه در مجاورت محل انباشت پسماند شهری بود. رسوب استخر صنعتی نیز آلودگی شدید نسبت به عناصر بالقوه سمی داشت. ارزیابی ها نشان داد شاخص بار آلودگی در بیشتر ایستگاه ها در رده خطر قابل توجه و خطر بوم شناختی برخی نمونه ­ها (واقع در مجاورت محل انباشت پسماند شهری و جنوب منطقه نمونه­ برداری) بسیار شدید بود. خطر سلامتی در نمونه برداشت ­شده از مجاورت محل انباشت پسماند برای تمامی عناصر از مسیر بلع (HI>۱) در کودکان و بزرگسالان وجود داشت. خطر سرطان زایی برای آرسنیک و کروم از مسیر بلع قابل توجه و برای سرب از تمامی مسیرها جدی بود، در حالی که  نیکل از مسیر بلع در محدوده قابل قبول قرار داشتند. تحلیل ­های آماری شامل تحلیل مولفه اصلی و تحلیل خوشه ­ای نشان داد که عناصر آرسنیک، مس، سرب، کادمیم و روی بیش از سایر عناصر تحت تاثیر منابع انسان­زاد قرار دارند که احتمالا ناشی از تاثیر مستقیم محل دفن زباله است. همچنین بر اساس آزمون T مشخص شد که بین غلظت میانگین عناصر در نمونه­ های سطحی و عمقی خاک تفاوت چندانی وجود ندارد. در نهایت نتایج بر اهمیت مدیریت و دفع ایمن لجن استخر شیرابه صنعتی به دلیل وجود غلظت نسبتا بالای برخی عناصر از جمله آرسنیک، مس و روی تاکید کرد.

Keywords:

Landfill , Leachate , Heavy metals , Carcinogenicity , Waste. , لندفیل , شیرابه , فلزات سنگین , سرطانزایی , پسماند