بررسی راهکارهای بهرهگیری از ظرفیت های تجارت بینالمللی در جهت رشد اقتصادی: چارچوب های سیاستگذاری و مداخلات راهبردی در اقتصادهای نوظهور

با گسترش فرآیند جهانی شدن و افزایش تعاملات اقتصادی میان کشورها، تجارت بین المللی به عنوان یکی از موثرترین پیشران های رشد اقتصادی در قرن بیست و یکم شناخته می شود. این پدیده به ویژه در اقتصادهای نوظهور، نقش تعیین کننده ای در ارتقای سطح تولید ناخالص داخلی، افزایش بهره وری، توسعه صنایع صادرات محور، جذب سرمایه گذاری خارجی، و ارتقاء سطح اشتغال ایفا می کند. هدف اصلی این مقاله، بررسی جامع راهکارهای بهره گیری بهینه از ظرفیت های تجارت جهانی برای تسریع روند رشد اقتصادی در کشورهایی است که در مرحله گذار از اقتصادهای سنتی به اقتصادهای رقابتی و باز قرار دارند. در این راستا، مقاله حاضر با بهره گیری از روش شناسی توصیفی-تحلیلی و تحلیل داده های ثانویه حاصل از نهادهای بین المللی از جمله بانک جهانی، صندوق بین المللی پول، و سازمان تجارت جهانی، به تبیین نقش سیاست های تجاری هوشمند، نهادهای تنظیم گر کارآمد، و زیرساخت های فنی و لجستیکی در افزایش بازدهی تجاری می پردازد. همچنین، ضمن بررسی مطالعات موردی کشورهای موفق در بهره برداری از تجارت به عنوان ابزار رشد اقتصادی، به شناسایی الگوهای قابل تعمیم به سایر کشورها پرداخته می شود. یافته های پژوهش حاکی از آن است که سیاست های تنوع بخشی به صادرات، ارتقاء رقابت پذیری محصولات، پیوستن به زنجیره های ارزش جهانی، و بهبود دسترسی به بازارهای هدف، از جمله مهمترین عوامل موثر بر رشد اقتصادی تجارت محور محسوب می شوند. در عین حال، مقاله به چالش هایی نظیر عدم توازن در تراز تجاری، شکنندگی در برابر شوک های خارجی، ضعف در زیرساخت های نهادی و لجستیکی، و وابستگی بیش از حد به صادرات مواد خام نیز می پردازد. در پایان، مجموعه ای از توصیه های سیاستی ارائه می شود که می تواند به عنوان چارچوبی راهبردی برای کشورهایی که در مسیر توسعه مبتنی بر تجارت قرار دارند، مورد استفاده قرار گیرد؛ از جمله: طراحی سیاست های صنعتی مکمل تجارت، سرمایه گذاری در زیرساخت های صادراتی، اصلاح نظام تعرفه ها، توسعه فناوری های صادرات محور، و ایجاد ثبات در نظام مالی و ارزی.

Keywords:

تجارت بین المللی , رشد اقتصادی , اقتصادهای نوظهور , سیاست گذاری تجاری , توسعه صادرات , زنجیره ارزش جهانی , زیرساخت های تجاری , تنوع بخشی صادرات , جهانی شدن , مداخلات راهبردی , رقابت پذیری اقتصادی , یکپارچگی اقتصادی , شوکهای تجاری خارجی , سیاست صنعتی , توسعه پایدار اقتصادی